تبلیغات
وبلاگ شخصی مهندس محمد علی محمدی

وبلاگ شخصی مهندس محمد علی محمدی
توسعه اقتصادی نیازمند توجه عملی به كشاورزی پایدار است
نویسندگان
نظر سنجی
ورود حضرتعالی به وبلاگ حاضر تاچه انتظار شمارا براورده ساخت ؟







 ضمن تمرکز تمام فعالیتهای مربوط به بخش روستایی در دستگاهی واحد، برنامه ای واحد اما قابل انعطاف برای مناطق دارای ویژگیهای کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نسبتا مشابه  با محوریت مشارکت نهادمند روستاییان تدوین می شود.داشتن نگاه منطقه ای در شرایطی می تواند بازده لازم را داشته باشد که حکومت در تدوین و اجرای برنامه ها به جای توجه به مرزهای سیاسی استانی مرزهای اقلیمی و اجتماعی ـ فرهنگی را مبنای برنامه ریزی توسعه قرار دهد. همچنین به نظر می رسد تشکیل سازمان مرکزی توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای روستا جهت هماهنگی برنامه های توسعه روستایی با سیاستهای کلان ملی ، می تواند تاثیر شایانی را در پایان بخشیدن به تعدد مراکز تصمیم گیرنده و اجرا کننده در زمینه مسائل روستایی داشته باشد. راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای  با توجه به تجارب مدیریت روستایی در ایران و چالشهای موجود چه راهبردی را برای توسعه روستایی در ایران می توان پیشنهاد کرد؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا باید به اختصار به بیان برخی از وجوه مدیریت روستایی طی سالیان گذشته پرداخت.بنظر من عاملیت مدیریت روستایی در توسعه مناطق روستایی  با سه چالش عمده روبرو بوده است:

 الف) مدیریت روستایی در ایران از عدم تمرکز تمام فعالیتهای توسعه روستایی در یک دستگاه برنامه ریز و اجرا کننده واحد رنج میبرد.

ب) مدیریت روستایی در ایران با فقدان برنامه ریزی منطقه ای روبرو است.

ج)  به دلیل عدم نهادمندی مشارکت روستاییان در فرایند توسعه، امکان مشارکت بهینه آنها در مدیریت روستایی وجود ندارد. لوازم تدوین راهبرد  توسعه روستایی در ایران در تدوین هر استراتژی (راهبرد) علاوه بر توجه به مسائل و ویژگیهای جامعه هدفی که برای آن استراتژی طرح می شود، راهبرد پیشنهادی از ترکیب سه عنصر گفتمان، شرایط زمانی ـ مکانی و شیوه عمل  حاصل می شود:

 1 ) گفتمان توسعه روستایی. جامعه شناسان، توسعه روستایی را مبتنی بر تلاش برای «بهبود و ارتقای کیفیت زندگی اقشار فقیر و آسیب پذیر روستایی » (ازکیا و غفاری: 1383 ، 22 ) دانسته اند. توسعه روستایی در ایران مقارن با پایان جنگ جهانی دوم (1324 شمسی ) و تصویب قانون اولین برنامه عمرانی كشور (طالب : 1376 ‏، 81 ) مورد توجه دولت واقع شد. اما حضور مستقیم دولت در روستا و تلاش برای توسعه مناطق روستایی پس از  تصویب قانون  اصلاحات اراضی (1340 شمسی) قوت گرفت. چنانچه در تشریح اهداف اصلاحات اراضی به « افزایش قدرت خرید روستاییان » و تبدیل زراعت خود مصرفی به زراعت سود ده برای بازار ( ازکیا : 1381 ، 110 ) اشاره شده است. همچنین در ذیل بیان گفتمان توسعه روستایی، توجه به نقش مدیریت روستایی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مبحث عاملیت مدیریت روستایی در توسعه مناطق روستایی مد نظر می باشد.

 2 )شرایط زمانی ـ مکانی وقوع توسعه روستایی. در تشریح تلاشهای صورت گرفته برای وقع توسعه روستایی ، توجه به تجارب پیشین مدیریت روستایی و نقش آن در توسعه مطرح می باشد. از این رو تقسیم دورهای مدیریت روستا به دوران حضور مالک و یا عوامل آن و  رانده شدن آنها از روستا بواسطه انجام اصلاحات اراضی و نهایتا توجه به حضور دولت در  روستا پیش و پس از انقلاب اسلامی(1357 شمسی) از مولفه های معرف شرایط زمانی ـ مکانی تلاش برای توسعه روستایی می باشد. مالک و یا نمایندگان وی به عنوان مدیر روستا در جهت بیشینه کردن سود خویش تلاش می کرده اند، لذا اهتمامی به ارتقای کیفیت زندگی روستاییان روا نمی داشتند. این در حالی است که با حضور دولت در روستا توسعه روستایی واجد معنا می شود.

 3 ) شیوه عمل جهت نیل به توسعه روستایی. پس از گذشت چند دهه از تلاش برای توسعه روستایی فقدان مشارکت نهادمند از سوی روستاییان با هدف تحقق اهداف توسعه از علل ناکامی طرح های توسعه ای می باشد . به عبارت دیگر عدم اهتمام به وجوه چهار گانه مشارکت شامل « مداخله در تصمیم گیری، نظارت، اجرا و برخورداری از منافع » (طالب : 1376 ، 96) از سوی برنامه ریزان و مدیران روستایی یکی از علل ناکامی طرح های توسعه روستایی می باشد . بنظر می رسد نیل به اهداف توسعه روستایی از طریق مشارکت نهادمند و کامل روستاییان می تواند به عنوان یکی از شیوه های عمل منتهی به توسعه در نظر گرفته شود.  آمیزش سه گانه  تدوین راهبرد توسعه روستایی در ایران از آمیزش عناصر شکل دهنده این راهبرد ـ شامل گفتمان ارتقا بخش سطح زندکی روستاییان، شرایط زمانی ـ مکانی حضور چند دهه ای دولت در روستا و لزوم مشارکت روستاییان ـ حاصل می شود. در این ترکیب لزوم توجه به افزایش کیفیت زندگی اقتصادی ـ اجتماعی روستاییان به عنوان هدف توسعه روستایی در شرایطی که پس از انقلاب اسلامی دولت با هدف رفع محرومیت از روستا و بدون توجه به کلیه ابعاد  یک مشارکت کامل از سوی روستاییان وارد آن شده است، شکل دهنده راهبرد توسعه روستایی در ایران می باشد. همچنین محیط پذیرای توسعه روستایی واجد خصو صیات ویژه کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی می باشد که می بایست در تدوین راهبرد  توسعه روستایی مورد توجه واقع شوند. از سوی دیگر ضرورت توجه به هماهنگی برنامه های محلی، منطقه ای و ملی در تدوین راهبرد توسعه روستایی  واجد  اهمیت می باشد. راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای به نظر می رسد با توجه به مسائل مدیریت توسعه روستایی در ایران و عناصر شکل دهنده راهبرد می توان راهبرد توسعه مناطق روستایی ایران را تحت عنوان  توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای تدوین کرد.

در این راهبرد که برنامه ریزی منطقه ای به توسعه یکپارچه از طریق مدیریت واحد توسعه روستایی  و عاملیت روستاییان منجر می شود، ضمن تمرکز تمام فعالیتهای مربوط به بخش روستایی در دستگاهی واحد، برنامه ای واحد اما قابل انعطاف برای مناطق دارای ویژگیهای کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نسبتا مشابه  با محوریت مشارکت نهادمند روستاییان تدوین می شود. داشتن نگاه منطقه ای در شرایطی می تواند بازده لازم را داشته باشد که حکومت در تدوین و اجرای برنامه ها به جای توجه به مرزهای سیاسی استانی مرزهای اقلیمی و اجتماعی ـ فرهنگی را مبنای برنامه ریزی توسعه قرار دهد. همچنین به نظر می رسد تشکیل سازمان مرکزی توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای روستا جهت همانگی برنامه های توسعه روستایی با سیاستهای کلان ملی، می تواند تاثیر شایانی را در پایان بخشیدن به تعدد مراکز تصمیم گیرنده و اجرا کننده در زمینه مسائل روستایی داشته باشد. اجرای چنین راهبردی مستلزم باور حاکمان نسبت به امکان حصول به اهداف توسعه روستایی از طریق اعتماد به مردم و مشارکت دادن به آنها در امور مربوط به خودشان می باشد در راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای اهتمام ویژه به امر آموزش روستاییان جهت مجاب کردن آنها به مشارکت از طریق نهادهای مدنی می تواند به نهادمند شدن مشارکت نهادمند روستاییان در توسعه منجر شود. نگارنده بر آن است که اتخاذ راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای می تواند به عاملیت مدیریت روستایی در توسعه مناطق  روستایی منجر شود.

 

 

 




طبقه بندی: دیدگاه های توسعه ای،
[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 12:29 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی ( گرایش توسعه روستایی ) از دانشگاه صنعتی اصفهان
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :