تبلیغات
وبلاگ شخصی مهندس محمد علی محمدی

وبلاگ شخصی مهندس محمد علی محمدی
توسعه اقتصادی نیازمند توجه عملی به كشاورزی پایدار است
نویسندگان
نظر سنجی
ورود حضرتعالی به وبلاگ حاضر تاچه انتظار شمارا براورده ساخت ؟







 

1-مقدمه

ایرانیان باستان در چندین هزار سال قبل دست به ابتکار جدیدی زده که آن را قنات یا کهریز نام گذارده‌اند.قنات که توسط مقنیان ایرانی اختراع شده ، هزاران سال قدمت دارد. قدمت بسیاری لازم قناتهای ایران ، از پنج یا شش هزار سال متجاوز است و عمری برابر با تاریخ کهن ایران دارد. با وجود این که چندبن هزار سال از اختراع آن می‌گذرد، مع هذا هنوز هم این روش استفاده از آب، در قسمت مهمی از روستاها و مناطق مسکونی و کشاورزی و دامداری کشور معمول و متداول است و حتی یکی از ارکان اصلی کشت و زرع در نواحی خشک را تشکیل می‌دهد. این اختراع که امروزه شهرت جهانی پیدا کرده ، بعدها از ایران به بسیاری از کشورهای جهان انتقال یافته و مورد استفاده مردم در دیگر نقاط دنیا قرار گرفته است.

 

2-طرح مسئله:

اغلب دیرین‌شناسان در حوزه‌ی صنعت آب، ایران را خاستگاه اصلی بوجود آمدن قنات می‌دانند و معتقدند كشورهای‌ دیگر جهان به تدریج‌ در این فن از ایرانیان الگو گرفته‌اند . براساس آمار گیری  وزارت نیرودر سال آبی 84-1383 شمار قنوات دایر وبایرکشور 35800رشته بوده است وبراساس بانك اطلاعاتی كشور از مجموع 32698 رشته قنات دایر كشور 9304رشته قنات در استانهای خراسان و 5645رشته قنات در استان خراسان رضوی  وجوددارد. در تكنولوژی قنات دوسرمایه عظیم در ایران  می توان ذكر كرد اول ساختار قنوات احداث شده در قرنهای گذشته ودوم دانش حفر، مرمت ولایروبی قنوات می باشد.استان خراسان رضوی با داشتن26/17% کل قنوات کشور از نظر تعداد در رتبه اول کشور قراردارد درحال حاضر تعداد 330نفر ازمقنیان در این استان به خدمت رسانی  کشاورزان مشغول می باشند.

از سوی دیگر بعلت عدم وجود دیدگاه كلان نگر و سهولت دسترسی به وسایل مكانیكی و الكتریكی جدید و سرعت بهره برداری ظاهری از این وسایل و محاسبات كوتاه مدت در اكثر پروژ های آبی بخصوص در نیم قرن اخیر، قناتها كه ارزشمندترین سرمایه های ملی ما بوده اند مورد بی مهری قرار گرفته وبسیاری از آنها عملا از چرخه آب خارج شده اند.. در شرایط كنونی قنوات احداث شده درحال تخریب میباشند وبسیاری مقنیان با تجربه نیز با كوله باری ارزشمند از تكنولوژی قنات  وابشناسی به دیار باقی شتافته اند مقنیان باقی مانده نیز به دلیل كهولت سن قادر به انجام فعالیت گذشته نمی باشد. بنابر این لزوم توجه جدی در خصوص اخذ تجارب ارزشمند ودانش بومی مقنیان امر بدیهی است.در این امر خطیر توجه افكار عمومی به ویژه كشاورزان ومسئولین دولتی ذیربط  شناسایی مقنیان ، تدوین  دانش مقنیان وتكنولوژی  قنات ضروری به نظر می رسد.

 

3-اهمیت موضوع

علی رغم گذشت سالها از ابداع قنات و با وجود وقوع پیشرفت های شگفت انگیز در دانش و فن بهره برداری از منابع آب زیرزمینی، هنوز هم قنات های ایرانی، شریان های زندگی ساز، در بسیاری از روستاهای كشور می باشد ً با استفاده از قنات، حل چند مسئله اصلی و مهم آبرسانی به بهترین وجهی امكان پذیر می باشد كه عبارتند از:
    
۱- آب از كوه ها به شهرها و روستاهای واقع در دشت ها، انتقال می یابد.
    
۲- به علت كانال های زیرزمینی ، عبور آب در قنات، آب اتلاف و تبخیر نمی شود. موضوعی كه بسیار مهم و در مناطق خشك كه تبخیر آب زیاد است، در جلوگیری از اتلاف آب مؤثر است.
    
۳- آب قنات، صاف، زلال و خنك بوده، از آلودگی های سطحی به دور می باشد.
    
۴- آبی كه از قنات به دست می آید چون از مناطق كوهستانی به دشت انتقال داده می شود، آبی شیرین و گوارا است در حالی كه آب هایی كه به جهت حفر چاه های عمیق در دشت ها به دست می آید اغلب دارای املاح بیش از اندازه بوده و به علت شوری تدریجاً موجب شوری زمین های كشاورزی شده و علاوه برآن به علت تبخیر شدید در صحراهای ایران علاوه بر شوری زمین هایی كه مشروب می سازند موجب حركت نمكها با وزش باد در كشتزارها و زمین های كشاورزی و تخریب مزارع در مقیاس وسیع می گردد

   از طرفی، آشكار است كه در هزاره سوّم بحران آب یکی از اصلی‌ترین نگرانی‌های انسان آینده‌نگر امروزی‌ست که سبب شده کشور‌های مختلف با توجه به جایگاه محوری آب در توسعه، به سوی مدیریتی جامع برای حفظ، احیاء، اصلاح، توسعه و بهره‌برداری از اندوخته‌های آبی روی آورند.

 

4-اهداف کلی:

1)     کمک به احیاء وحفاظت از قنوات موجود

2)     توسعه قنوات به عنوان منبع آبی پایدار

3)     انتقال دانش وتکنولوژی قنات به نسل جدید

4)      کمک به تولید علم در زمینه قنات وصدور فناوری قنات به مجامع علمی جهان

5-اهداف اختصاصی

1)     توجه دادن محققین به تکنولوژی  قنات

2)     فراهم کردن زمینه استفاده مجامع علمی از تجارب ارزشمند مقنیان

3)     تدوین تجارب 330نفر از ازمقنیان شناسایی در زمینه حفر، مرمت ولایروبی قنوات

4)     شناسایی مقنیان خبره وسطح بندی  مهارت مقنیان

5)     تریت 240نفرمقنی جدید برای احیا ومرمت قنوات

6)     سازماندهی570نفر مقینان شناسایی شده وجدید برای احیاء ومرمت قنوات

7)     ایجاد بانک اطلااعاتی  قنوات استان

 

6-رویکردها:

1)     توجه دادن افکار عمومی به اهمیت موضوع قنوات بااجرای همایش های علمی

2)     تدوین  تکنولوژی قنات با استفاده تکنیکهای ترویجی

3)     تدوین تجارب ارزشمند مقنیان وانتقال آنان به نسل کشاورزان جوان

4)     احیاء ومرمت قنوات از تجارب ارزشمند مقنیان سایر استانها استفاده می شود

5)      تربیت مقینان جوان با مشارکت مقنیان سالخورده انجام خواهد شد.

 

7-روش اجرای پروژه

گام اول :

1)     شناسایی مقنیان  وایجاد بانک اطلاعاتی

2)     برگزاری آزمون سطح بندی وصدورکارت مهارت

3)     زمسنه سازی و تشکیل کانون استانی مقنیان کشاورزی 

4)     فراخوان  برای جذب کشاورزان برای تربیت مقنی

5)     فراخوان همایش علمی ترویجی نقش قنوات درتوسعه پایدار منابع آبی

6)     سازماندهی اجرای عملیات ترویجی وتقسیم کار با ادارات مدیریت

ومدیریتهای ذیربط

 

گام دوم :

1)     اجرای گردهمایی آموزشی

2)     تدوین تجارب مقنیان  در احداث مرمت ولایروبی قنوات

3)     اجرای بازدیدهای استانی وخارج استانی

4)     اجرای همایش علمی ترویجی نقش قنوات درتوسعه پایدار منابع آبی

5)     بانک اطلاعاتی مقنیان وقنوات استان

6)     اجرای دوره مهارتی تربیت مقنی کشاورزی

 

گام سوم:

1)     تهیه گزارش نهایی   پروژه

2)      ازریابی عملیات تریجی انجام شده  وبازنگری پروژه برای سال بعد

 

 

 




[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 11:07 ق.ظ ] [ محمد علی محمدی ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.
درباره وبلاگ

كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی ( گرایش توسعه روستایی ) از دانشگاه صنعتی اصفهان
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :