تبلیغات
وبلاگ شخصی مهندس محمد علی محمدی

وبلاگ شخصی مهندس محمد علی محمدی
توسعه اقتصادی نیازمند توجه عملی به كشاورزی پایدار است
نویسندگان
نظر سنجی
ورود حضرتعالی به وبلاگ حاضر تاچه انتظار شمارا براورده ساخت ؟







مقدمه


برخی دانشمندان مدیریت موضوع ایجاد انگیزه  و نوع آوری  را به عنوان دو وظیفه مدیریت دانسته و برخی دیگر بودجه بندی ، گزارش دادن و به کار گماردن را جزوء وظایف اصلی مدیریت نمی‌دانند و بسیاری نیز هماهنگی را به جای وظیفه مدیریت،  هدف مدیریت به حساب می‌آورند
فایول  نیز وظایف پنجگانه ای برای مدیریت قائل است که عبارتند از : برنامه ریزی، سازماندهی ، هدایت ، کنترل و هماهنگی .
با توجه به اینکه هماهنگی بیش از آنکه یک وظیفه باشد، هدف مدیریت محسوب می گردد ؛ می توان وظایف اصلی مدیریت را در پنج عامل برنامه ریزی ، سازماندهی ، تأمین نیروی انسانی ، هدایت و کنترل خلاصه کرد.
آنچه مسلم است ، برنامه ریزی بر سایر وظایف مدیریت اولویت داشته و مقدم بر آن است. البته همه وظایف مدیریت باهم مرتبط هستند ولی در میان آنها برنامه ریزی از اهمیت و اولویت خاصی برخوردار است .در واقع برنامه ریزی وظیفه اساسی و شالوده مدیریت است .
توالی وظایف پنجگانه مدیریت در شکل زیر قابل تجسم است :

 

تعریف برنامه ریزی
در متون مدیریتی گاهی دو واژه planning , programming را به جای یکدیگر به کار می برند ؛ در حالی که programming به نوعی برنامه ریزی جزئی تر دلالت دارد. برای برنامه ریزی تعاریف متعددی ارائه شده است ؛ بطوریکه هر یک از نظریه پردازان سعی کرده اند با توجه به زمینه تخصصی خود آنرا تعریف کنند . در ذیل چند مورد از این تعاریف ارائه شده است :
1- 
برنامه ریزی عبارت است از تصمیم گیری در مورد اینکه چه کارهایی باید انجام گیرد
2- 
برنامه ریزی عبارتست از تعیین هدف و یافتن یا پیش بینی کردن راه تحقق آن
3- 
برنامه ریزی عبارتست تصور و طراحی وضعیت مطلوب در آینده و یافتن و پیش بینی کردن راهها و وسایلی که رسیدن به آن را فراهم کند.


انواع برنامه ریزی
برنامه ها برای مقاصد متنوعی تنظیم می‌شوند وبه فراخور هر وضعیت به گونه‌ای متناسب با آن شکل می‌گیرند لذا دسته بندی ذیل را برای انواع برنامه ریزی عنوان می‌نماییم :


1-
برنامه‌ریزی تخصصی
گاهی با توجه به ماهیت تخصصی برخی از وظایف مدیریت برای انجام آنها برنامه‌ریزی می‌شود. این برنامه ریزیها را برنامه ریزی تخصصی می‌نامند که بر اساس وظایف مدیریت در سازمان عنوان می‌گردد.
الف- برنامه ریزی و کنترل تولید (مدیریت تولید): عبارتست از تعیین نیازها و تأمین ابزار و تسهیلات و تربیت نیروی انسانی لازم برای تولید محصولات و کالاها با توجه به تقاضای موجود در بازار و نیازهای پیش بینی نشده جامعه.
ب- برنامه ریزی نیروی انسانی : در این نوع از برنامه ریزی با تعیین افراد مورد نیاز سازمان در سالهای آینده امکانات و تسهیلات مورد نیاز (انتخاب ، آموزش ، ترفیع ، بازنشستگی و ...) تخمین زده می‌شود. برنامه ریزی نیروی انسانی با تهیه نمودار (ساختار) سازمانی آغاز می‌شود و مواردی نظیر تهیه نمودار جانشین و ترفیع، تدوین آیین نامه استخدامی و تنظیم برنامه های آموزشی ضمن خدمت را در بر می‌گیرد.
ج- برنامه ریزی مالی و تنظیم بودجه : عبارتست از تعیین میزان و چگونگی منابع و همچنین تعیین میزان و چگونگی مصارف مالی به منظور تأمین هدفهای موسسه و صاحبان و کنترل کنندگان آن می باشد.


2-
برنامه ریزی عملیاتی (اجرایی)
برنامه های اجرایی برای به اجرا درآوردن تصمیمات راهبردی طرح می‌شوند به عبارت دیگر برنامه های اجرایی عبارتند از تصمیمات کوتاه مدت که برای بهترین استفاده از منابع موجود با توجه به تحولات محیط اتخاذ می‌گردند.
مراحل برنامه ریزی عملیاتی عبارتند از :
الف- تدوین برنامه های کوتاه مدت (مانند تنظیم بودجه و زمانبندی)
ب- تعیین معیارهای کمی و کیفی سنجش عملکرد و ارزیابی هزینه های اجرای عملیات
ج- ارزیابی برنامه ها و تعیین موارد انحراف عملکرد از آنها
د- تجدید نظر در برنامه ها و تهیه برنامه های جدید.


3-
برنامه ریزی راهبردی(استراتژیک)
برنامه ریزی راهبردی در بر دارنده تصمیم گیری‌هایی است که راجع به اهداف راهبردی بلند مدت سازمان می باشند.دراین نوع از برنامه ریزی مقاصد (مأموریتها) و هدف‌های سازمان مشخص و اهداف بلند مدت به هدف های کمی و کوتاه که آن را هدفگذاری  می‌نامند ، تجزیه می گردد.
همچنین سیاستهای کلی (تدوین و تنظیم خط مشی ها) و برنامه های عملیاتی طرح‌ریزی می گردد.
برنامه ریزی راهبردی، آینده را پیش‌گویی نمی‌کند ولی یک مدیر را می تواند در موارد ذیل یاری دهد:
الف- فائق آمدن بر مسائل ناشی از مقتضیات آتی؛
ب- ایجاد فرصت کافی برای تصحیح خطاهای اجتناب ناپذیر؛
ج- اتخاذ تصمیمهای صحیح در زمان مناسب
د- تمرکز بر انجام فعالیت های ضروری برای رسیدن به آینده مطلوب

 

دیدگاههای متداول در برنامه ریزی:
1- برنامه ریزی از داخل به خارج و برنامه ریزی از خارج به داخل
در برنامه‌ریزی از داخل به خارج  برکارهایی تمرکز می‌شود که سازمان در حال‌حاضر انجام می‌دهد و تلاش می‌شود تا آنها به بهترین صورت انجام پذیرد. برنامه‌ریزی به این شیوه تغییرات عمده‌ای را در سازمان ایجاد نمی‌کند، ولی‌ می‌تواند برای استفاده بهینه از منابع مفید و موثر باشد.برنامه‌ریزی از داخل به خارج برای بهتر انجام شدن کارهای جاری صورت می‌پذیرد و هدف آن یافتن بهترین شیوه انجان کار است.
در برنامه‌ریزی از خارج به داخل  ابتدا محیط خارجی بررسی و تحلیل می‌شود و برای استفاده از فرصتها و به حداقل رساندن مسائل ناشی از آن برنامه‌ریزی می‌گردد.برنامه‌ریزی ازخارج به داخل هنگامی مفید است که سازمان بخواهد کاری منحصر به فرد انجام دهد و هدف این برنامه‌ریزی یافتن فرصتهای محیطی و استفاده بهینه ازآنهاست.


2-
برنامه‌ریزی از بالا به پایین و برنامه‌ریزی از پایین به بالا
در برنامه‌ریزی از بالا به پایین  ابتدا مدیر مالی هدف‌های کلان را تعیین می‌کند و این امکان را برای مدیران سطوح دیگر فراهم می‌آورد تا در چهارچوب هدفهای کلان برنامه خود را تدوین کنند.
در برنامه‌ریزی از پایین به بالا  با تدوین برنامه‌هایی شروع می‌شود که در سطوح عملیاتی شکل می‌گیرند؛ بدون آنکه به محدودیت‌های کلی سازمان توجه شود آنگاه این برنامه‌ها از طریق سلسله مراتب به بالاترین سطح مدیریت ارائه می‌گردد.


3-
برنامه ریزی بر مبنای هدف
در این نوع از برنامه‌ریزی مهمترین مسائل سازمان تعریف می‌شود و سپس با مشارکت کارکنان برای هر واحد و قسمت از یک واحد و نهایتاً برای هر فرد شاغل هدفگذاری منظمی انجام می‌گیرد.برنامه‌ریزی بر مبنای هدف برای ترکیب اهداف فردی و سازمانی بکار می‌رود و بر این عقیده استوار است که مشارکت توأم رئیس و مرئوس در تبدیل اهداف کلی به اهداف فردی ، تأثیر مثبتی بر عملکرد کارکنان دارد و تدوین پذیرش دوطرفه اهداف ، تعهد قویتری را در کارکنان ایجاد می‌کند ؛ تا اینکه سرپرست یک جانبه هدفگذاری کرده، آنها را به زیر دستان تحمیل کند.
مراحل برنامه‌ریزی بر اساس هدف و نتیجه عبارتند از:
1-
تعیین رسالت و ماموریت
2-
تعیین نتایج مورد انتظار
3-
تعریف شاخصهای ارزیابی
4-
تعریف هدفهای عملیاتی
5-
تنظیم برنامه‌های عملیاتی
6-
طراحی سیستم کنترل عملیات


4-
برنامه ریزی بر مبنای استثناء
عبارتست از تعیین هدف ، تخصیص منابع و تعیین شاخصهای عملیاتی و واگذاری امور به ابتکار عمل مسئولان واحدها. مدیریت عالی سازمان، تنها هنگامی که انحرافات عملکرد واحدی از برنامه پیش بینی شده، از حد معینی تجاوز کند در امور آن واحد دخالت خواهد کرد. ابزارهای اساسی و متداول در این روش عبارتند از: بودجه هزینه‌های استاندارد و حسابداری مدیریت یا حسابداری مراکز مسئولیت (مراکز هزینه، درآمد، سرمایه‌گذاری)


5-
برنامه ریزی اضطراری
عبارتست از پیش بینی و معین ساختن عکس‌العمل‌ها و پاسخ مناسب به حوادث یا شرایط جدیدی که در اوضاع و احوال سارمان ممکن است اتفاق بیفتد.


گامهای برنامه ریزی :
با توجه به تعاریف ارائه شده از برنامه ریزی باید گامهایی برداشت که پاسخگوی سوالات زیر باشد :
1-
کی  2- چه وقت  3- چرا   4- کجا  5- چه  6- کدام   7- چطور
بنابراین گامهایی را که در برنامه ریزی باید برداشت به شکل مرحله ای فرآیند زیر را طی می نماید:


مراحل عمده برنامه ریزی
کونتز،ادانل و وایهریخ در کتاب مدیریت ، مراحل برنامه‌ریزی را به صورت زیر آورده‌است:
1-
آگاهی از فرصتها (مسائل و نیازها)
2-
تعیین اهداف کوتاه مدت
3-
تعیین مفروضات
4-
تعیین گزینه‌های مختلف
5-
ارزیابی گزینه‌های مختلف
6-
انتخاب یک راه
7-
فرموله‌کردن برنامه‌های فرعی
8-
کمّی کردن برنامه‌ها به وسیله بودجه‌بندی
بطوریکه ملاحظه می‌شود برنامه‌ریزی یک جریان مداوم در جهت پیشرفت فعالیّتها برای حصول هدفها و مقاصد از پیش تعیین شده است . از نتایج برنامه‌های اجرا شده نقاط ضعف و انحرافات و همچنین نقاط قوت و جنبه‌های مثبت باید به منظور رفع نقایص و بهبود عملیات در آینده استفاده نمود .


تعریف برنامه :
برنامه عبارت است از تعیین هدف کوتاه مدت و راه رسیدن به آن؛
برنامه عبارت است از تعهد برای انجام یک سری عملیات به منظور تحقق هدف

 

 

 


ادامه مطلب

[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 12:37 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

 

1-محمد علی محمدی- كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی - توسعه روستایی  از دانشگاه صنعتی  اصفهان وكارشناس ارشد سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی[1]

2-کاظم محمدی دانش آموخته کارشناسی عمران ودانشجوی کارشناسی ارشد عمران موسسه آموزش عالی خاوران مشهد

امروزه صنعت گردشگری روستایی وطراحی مسکن روستایی درفرآیند توسعه روستایی درکشورهای مختلف جهان از اهمیت بالایی درامر توسعه روستایی برخوردار می باشد.علی رغم  پتانسیل های بالا و جاذبه های فراوان گردشگری روستایی در ایران، تاکنون  گردشگری روستایی به عنوان یکی از مولفه های  تاثیر گذار درامرتوسعه روستایی ایران نقش ایفا ننموده است.همچنین به دلیل  اهمیت مسکن روستایی در فرآیند توسعه وبراساس اصل 31 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران وسایر اسناد بالادستی، توجه به برنامه ریزی كالبدی سكونتگاه های روستایی در دستور كار سازمانها و نهادهای توسعه روستایی قرار گرفته است. از یک سو اهمیت گردشگری روستایی در توسعه روستایی از سوی دیگر الزامات قانونی  طراحی مسکن روستایی،ضرورت تحلیل اثرات متقابل طراحی مسکن روستایی وگردشگری روستایی به عنوان دو مولفه مهم وتاثیر گذار توسعه روستایی را گوشزدمی نماید.روش تحقیق پژوهش حاضر، از نظر هدف؛ کاربردی و از نظر روش؛ کیفی- تحلیلی بوده و قلمرو مکانی تحقیق روستاهای استانهای خراسان رضوی  وجنوبی می باشد..نگارندگان سعی داشته اند براساس مطالعه میدانی ومشاهدات عینی، رویکرد کلی اجری طرح های توسعه کالبدی فضاهای روستایی وگردشگری وهمچنین تغییرات کالبدی روستاها وآثار باقی مانده از آنها در قلمرو تحقیق ر ا با روش سوات تحلیل نمایند.نتایج تحقیق نشان می دهد که همواره  گردشگری طبیعی شامل  (شرایط طبیعی و مورفولوژیکی روستا- جاذبه های بکر پیرامون روستا- گیاهان خاص وکمیاب شیوه زندگی -حیوانات بومی و محلی روستا5  ) و گردشگری کالبدی ومعماری روستا  خانه ها و اماکن روستایی( مانند کلبه ها، خانه های خشتی،سنگی وکاه گلی و ... وسبک معماری آنها) گردشگری مذهبی وتاریخی روستاها ( شامل امام زاده ها ومساجد روستایی وابنیه باستانی و....) گردشگری جاذبه های  اقتصادی( شامل جاذبه های اقتصادی، صنایع دستی و محلی) و گردشگری اجتماعی فرهنگی روستا شامل آداب و رسوم  نوع  پوشش مردان وزنان وسایر جاذبه های فرهنگی و اجتماعی روستا) همراه با غذاهای محلی و سنتی روستاییان به دلیل متمایز بودن از جامعه شهری ودوری ازآلودگی وبالابودن ضریب امنیت غذایی  موجبات جذب گردشگران داخلی وخارجی به روستاها می آورد. همچنین یافته ها نشان می دهد که توسعه کمی فضاهای روستایی به مدد اعتبارات دولتی وبرنامه اجرایی دستگاهها در سال های اخیر جهش قابل توجهی داشته است لیکن جاذبه های گردشگری کالبدی روستاها به واسطه نگاه شهری برنامه ریزان به توسعه کالبدی روستاها شدیدآً تخریب  شده است.و زیر ساخت های گردشگری اجتماعی وفرهنگی نیز به مدد رسانه های جمعی به فراموشی سپرده شده است حتی فرهنگ شهرهای ایران نیز تحت تاثیر وتهاجم فرهنگ رایج در پایتخت قرارگرفته  است وعلاوه براین ها  صنایع دستی روستایی زنان ومردان روستایی به عنوان نمادی از فرهنگ غنی روستایی نیز  به دلیل بی مهری دولتها در طی 70 سال اخیر ، منسوخ شده ویا در حال منسوخ شدن می باشند. اگرچه اسناد بالادستی  برای توسعه کالبدی روستا ، بر حفظ هویت روستاها وسیمای کلی روستاها تاکید دارد و بر همین اساس طرح های اجرایی واعتباری قابل توجهی برنامه ریزی شده ومی شود . لیکن بدلیل نگاه شهری برنامه ریزان  به توسعه روستایی ، کالبد روستاها که بایستی محملی مطمئن برای  اجرای بسیاری برنامه های توسعه باشد،خود دچار از هم گسیختگی شده است . بانگاهی کلی به سیمای کالبد روستاها بسادگی می توان دریافت که برنامه های اجراشده موجب شده نظم ساختاری فضای کالبدی روستاها و بافت روستایی مختل شود وهویت بافت اصیل روستایی، در دل معماری های مدرن وغیر بومی گم شده است. در صورت تداوم روند کنونی توسعه کالبد ی در فاصله نه چندان دور، روستاهای ایران تبدیل به شهرک روستاهای کوچک وبرزگی خواهند شدکه از اصالت فرهنگی خاص دور مانده و مسکن ،غذا ، لباس محلی ومظاهر فرهنگی روستایی... منطبق با  مظاهرفرهنگی و اجتماعی  شهرهای بزرگ ایران وسایر کشورها خواهدبود ودر آنصورت برای گردشگران چه انگیزه ای باقی خواهد ماند که رنج سفر را برخود هموار نماید تا از جاذبه های کالبدی" کپی برابر اصل جاذبه های گردشگری شهرودیار خود" دیدن نماید. بدین جهت برای توسعه پایدار روستایی توصیه می شوددستگاههای اجرایی با مشارکت نهادهای محلی روستایی عوامل تأثیر گذار محیطی، اجتماعی و اقتصادی در الگوی معماری مسکن روستایی را شناسایی نموده وآنگاه توسعه کالبد روستایی را باحفظ هویت روستایی وبافت های با ارزش روستایی را در اولویت قرار دهند.بدیهی  است در این راستا بایستی مکانیزم اجرایی طراحی مسکن روستایی متمایز از طراحی شهری تعریف شود تا توسعه کالبد روستا بااستفاده از مصالح بومی منطقه و رعایت اصل مقاوم سازی بافت مسکونی وهمچنین الزامات ونیازهای سکونت در مناطق روستایی پیگیری گردد وبر محمل کالبدی اصیل روستایی، همرا ه بامقاوم سازی وزیبای روستا ها بتوان سایر ابعاد گردشگری روستایی را توسعه داد.

کلید واژه: گردشگری روستایی وطراحی مسکن روستایی درفرآیند توسعه روستایی



[1] - آدرس پست الكترونیكی:   نویسنده مسئول mam@gmail.com12082 تلفن تماس: 09158030045

 




طبقه بندی: مقالات علمی وترویجی،
[ سه شنبه 17 تیر 1393 ] [ 05:47 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

امروزه نقش بارز و اساسی سازمانها و تشكل های غیردولتی در برنامه ریزیهای فعالیتهای توسعه ای بر هیچ دولتی پوشیده نیست. اینگونه سازمانها اگرچه پدیده نوظهوری نیستند، اما میزان سرعت، رشد و گسترش توانمندی و كارایی آنها در توسعه مشاركت های مردمی، نكته قابل توجه و حائز اهمیتی است كه دولت ها را بفكر واداشته تا به انحای مختلف بسترهای لازم، مناسب و مؤثر را برای ادامه حیات و گسترش سازمانهای غیردولتی فراهم سازند. مطاله حاضر از نوع تحقیق کاربردی از نظر روش مطالعه پیمایشیو در این مقاله سعی شده است تا سیاست ها و برنامه های اجرا شده توسعه متولیان دولتی ارزیابی شوند و برای موانع توسعه پایدار روستایی راهکار عملیاتی ارائه شود

با توجه به الزامات سیاستهای اجرایی اصل 44 قانون اساسی وقوانین عادی ایین نامه وضوابط اعلام شده در مورد کاهش تصدی گری در وظایف دولتی ، هریک از دستگاههای دولتی بنا به وظایف خود اقدام به تاسیس تشکل ها وسازمانهای غیر دولتی نموده اند وهریک از این تشکلها وسازمانها باپشتیانی دستگاه حامی خود درصد جذب روستاییان برای خرید خدمات می باشند ویا با جذب اعتبارات مر بوط وظایف تصدیگری دستگاه درصدد انجام وظایف تصدیگری سایر دستگاهها می باشند در این میان مردم برای دریافت خدمات از سازمانهای غیر دولتی دچار تردید شده اند

درحال حاضر دستگاه های دولتی متعدد برای بیمه روستاییان فعال شده اند وزارت بهداشت ودرمان بیمه خدمات درمانی  وبیمه روستایی  را ،بیمه مرکزی ایران بیمه جامع روستایی ( ماشین الات کشاورزی وواحد های مسکونی روستایی وحوادث) صندوق بیمه کشاورزی  بیمه محصولات کشاورزی  مدیریت می نماید.و از روستاییان می خواهند تحت پوشش بیمه درآیند ودر اجرای طرح های توسعه روستایی  نیز شرکتهای فنی مهندسی،،شرکتهای تعاونی روستایی، انجمن های صنفی تولیدی ، شرکتهای تعاونی دهیاری ها  به مدد دستگاه دولتی حامی مدعی اجرای طرح های توسعه روستایی می باشند ودر این راستا خود را نسبت به سایر موسسات غیر دولتی برای اجرای طرح ها محق تر می د انند واز دستگاههای اجرایی می خواهند اجرای طرح های خود را به آنان بسپارنداین وضعیت شرایط

 باید توجه داشت كه توسعه اقتصادی هنگامی به توسعه ای پایدار تبدیل خواهد شد كه بر شالوده توسعه اجتماعی بنیانگذاری و پی ریزی شود.




[ سه شنبه 17 تیر 1393 ] [ 05:43 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

محمد علی محمدی- كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی _ توسعه روستایی  وكارشناس ارشد سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی[1]

 -کاظم محمدی دانش آموخته کارشناسی عمران ودانشجوی کارشناسی ارشد عمران موسسه آموزش عالی خاوران مشهد

  سند چشم انداز 20 ساله نظام جمهوری اسلامی  نگاه ویژه ای به روستا وتوسعه روستایی داردو تفاوت این سند در نگاه به شهر و روستا باعث می گرددکه بربرنامه ریزی توسعه روستایی نیز دیدگاه متفاوتی حاکم شود. ویژگی های ذکرشده درسندچشم انداز 20ساله نظام جمهوری اسلامی ایران برای جامعه ایرانی (اعم از شهری و روستایی) برخورداری از دانش پیشرفته به همراه تولید علم و فناوری متکی بر سهم برتر نیروی انسانی و سرمایه های اجتماعی در تولیدملی ذکر شده است.در روند پرشتاب تکنولوژی و عصر ارتباطات و اطلاعات، نسل آینده روستایی ایفای چه نقشی را برای خود مطالبه خواهد کرد. مهم است که بدانیم امروز روستایی در کجاست، اما مهم تر آن است که بدانیم در آینده او کجا خواهد بود .برای بهره مند ساختن دولت از همدلی و توانایی های عظیم مردم روستایی چگونه به روحیه تعاون و مشکلات عمومی روستاییان عمق خواهیم بخشید
برای رشد بهره وری عوامل تولید در روستا چه ساز و کاری اندیشیده خواهد شد.

مطاله حاضر از نوع تحقیق کاربردی است که با روش مطالعه اسنادی جمع آوری و آنگاه با روش سوات تحلیل شده است در این مقاله سعی شده است تا سیاست ها و برنامه های اجرا شده توسعه متولیان دولتی ارزیابی شوند و برای موانع توسعه پایدار روستایی راهکار عملیاتی ارائه شود

 آمار های رسمی ومشاهدات حاکی است که هر روز دروپنجره خانه ای در روستا بسته می شود و تولیدگری بار سفر می بندد تا به خیل عظیم مصرف کنندگان بپیوندد، آنقدر که ماندن یک جوان در روستا باعث تعجب شده و گاهی از میانگین سنی حدود 60 سال برای جمعیت روستایی سخن به میان می آید.موج فزاینده شهرنشینی را می توان از یک سو به فقیرشدن نسبی مناطق روستایی و از سوی دیگر به ناهماهنگی فعالیت های عمران روستایی با توسعه روستایی نسبت داد که بازخوانی این مقوله خواهد توانست برنامه ریزی های کوتاه مدت و بلندمدت آینده را با کارایی بیشتری همراه کند.

بانگاهی به سوابق و عملکرد کارگزاران فعالیت های عمران روستایی اعم از جهاد سازندگی وجهاد کشاورزی، بنیاد مسکن، دهیاری ، دفتر مناطق محروم و ... وجودناهماهنگی متولیان اقتصاد روستا، مدیریت مشارکتی روستا و عمران کالبدی و زیرساختی روستا مشهود است.وجود متولیان دولتی فراوان و ناهماهنگ و ضعف در امر توسعه برای مناطق روستایی و بخش کشاورزی موجب شده است تا چرخش امور در مناطق روستایی تحت تأثیر طیف وسیعی از مراکز تصمیم گیری دولتی قرار داشته باشد و تا زمانی که چرخه یاد شده با روند منطقی سامان نیابد مشکلات متراکم تر شده و باقی خواهد ماند.
در حوزه نظام برنامه ریزی و مدیریت توسعه علاوه بر چالش هایی ناشی از نگرش بخشی، مواردی دیگر از جمله نگاه بالا به پائین در برنامه ریزی و توزیع منابع، حاکمیت رویه فن سالارانه ودولت محور و فقدان مشارکت جویانه وجود دارد. تنوع فعالیت ها نظیر تهیه و اجرای طرح هادی روستایی، طرح ساماندهی سکونت گاه های روستایی، صدور سند و واگذاری زمین روستایی، طرح بهسازی بافت های باارزش روستایی، بهسازی و نوسازی مسکن روستایی (با بهره برداری از نظام فنی روستایی)، آب و فاضلاب روستایی، راه روستایی، کشاورزی و صنایع روستایی، سایر تأسیسات زیربنایی و غیره مؤید این نگاه است که درآمدهای بی دردسر نفتی ما را به سمت هدایت منابع دولتی و غیر روستایی و توسعه برون زا سوق داده است.

برای توسعه همه جانبه ،هماهنگ و پایدار روستایی توصیه می شود1-برای برنامه ریزی توسعه ساختار ستاد توسعه پایدار روستایی ذیل شورای برنامه ریزی استان ها ایجادشود و سیاستگذاری توسعه روستایی به این ستاد محول شود 2-.تجمیع سیاستگذاری های اقتصادی روستا با محوریت وزارت جهاد کشاورزی (و همکاری وزارت کاررفاه وتعاون  و دیگر بخش های اقتصادی)، سیاستگذاری های عمرانی با محوریت بنیاد مسکن (و همکاری وزارت راه شهر سازی، وزارت نیرو و دیگر بخش های عمرانی) و سیاستگذاری های مدیریت روستا با مرکز توسعه روستایی  وزارت کشور (و همکاری دیگر بخش های مرتبط) صورت پذیرد 3-سیاست گذاری و هماهنگی تصویب مطالعات توسعه عمران وتوسعه شهرستان وهمچنین مطالعه طرح ساماندهی توسعه فضاهای اقتصادی اجتماعی که به ترتیب توسط بنیاد مسکن انقلاب اسلامی ووزرات جهاد کشاورزی انجام می شود به ستادیادشده محول شود 4- برای تهیه بسته توسعه پایدارروستایی مندرج در ایین نامه اجرایی ماده 194 برنامه پنجم توسعه اعتبار ویژه  مطالعه مناطق روستایی تامین در در اختیار دستگاه های دولتی ذیربط قرارگیرد


 



طبقه بندی: مقالات علمی وترویجی،
[ سه شنبه 17 تیر 1393 ] [ 05:42 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]
1-محمد علی محمدی- كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی _ توسعه روستایی  از دانشگاه صنعتی  اصفهان
2-کاظم محمدی دانش آموخته کارشناسی عمران ودانشجوی کارشناسی ارشد عمران موسسه آموزش عالی خاوران مشهد

اگر چه  همواره موضوع برنامه ریزی وطراحی الگوی مسکن مناسب روستایی از دغدقه های برنامه ریزان  روستایی بوده است وعلی رغم تمام تلاش های صورت گرفته در این زمینه، برنامه ریزی وطراحی مسکن روستایی،همچنان یکی از اولویت های توسعه پایدار روستایی ایران می باشد.در مقاله حاضرکه با روش مطالعه اسنادی تدوین شده است ضمن ارزیابی برنامه های 5ساله قبل وبعداز انقلاب اسلامی وسایر اسناد با لادستی ، جایگاه مسکن روستایی ورویکردهای آنها مورد بررسی قرار گرفته است. مرور برنامه های توسعه قبل وبعد از انقلاب اسلامی  نشان می دهد ازسال 1327 که اولین برنامه توسعه کشور ایران آغاز گردید  تاکنون همواره تامین فضای سکونتگاهی و رویکردهای کلی طراحی مسکن مناسب مورد توجه برنامه ریزان  بوده وبه فراخور شرایط اجتماعی حاکم ودانش برنامه ریزان ،بخشی از این برنامه ها به مسکن شهری وروستایی اختصاص داده شده است .لیکن پس از انقلاب  اسلامی حجم برنامه ها واقدامات صورت گرفته به قدری افزایش یافته است که با دوره های قبل از انقلاب اسلامی قابل قیاس نمی باشدامادر مجموع  فقدان الگوی مشخص( قبل وبعدار انقلاب ) برای توسعه مناطق روستایی موجب شده است تا اقدامات دستگاههای اجرایی ذیربط عمدتا جنبه تامین زیرساخت ها وخدمات اجتماعی مانند آب وراه  حمام عمومی آموزش و.. پیدا نمایدو خواسته ویا ناخواسته عموماً هویت اصیل روستایی را به سمت شهری شدن سوق داده شده است .

در این شرایط اسناد بالادستی توسعه ایران از یک سو بر حفظ بافت باارزس روستایی وهویت روستا تاکید دارد وازسوی دیگر بربهسازی زیباسازی سیمای کلی روستا ومقاوم سازی بافت مسکونی وتولیدی روستایی تاکید دارد.علاوه براین اسناد بالادستی دیگری همچون سند چشم انداز 20ساله وسیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی برنامه ریزی وطراحی مسکن را مورد توجه قرارداده اند بدیهی است شناسایی دقیق  وبکار گیری شاخص های عملیاتی توسعه کالبدی فضاهای روستایی  در اسناد بالادستی می تواند کارشناسان را در ارائه الگوی مناسب توسعه مسکن روستایی  یاری رساند تا بتوانند الگوی طراحی واجرا نمایند که ضمن حفظ هویت اصیل روستایی با مقاوم سازی بافت مسکونی انجام پذیرد  وفضاهای کالبدی روستایی ارائه شده  از ویژگی های  اقتصادی وفرهنگی روستاییان تاثیر پذیرد وشرایط رابرای  تولید بهتر وبیشتر فراهم تر نماید.

  



 



طبقه بندی: مقالات علمی وترویجی،
برچسب ها: طراحی الگوی مسکن، شاخص های توسعه پایدار،
[ سه شنبه 17 تیر 1393 ] [ 05:39 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

1-کاظم محمدی دانش آموخته کارشناسی عمران ودانشجوی کارشناسی ارشد عمران موسسه آموزش عالی خاوران مشهد[1]

2-محمد علی محمدی- كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی _ توسعه روستایی  وكارشناس ارشد سازمان جهاد کشاورزی خراسان رضوی

 

روستا می تواندالگویی الهام‌بخش از نظام اقتصادی اسلام را عینیت بخشد و زمینه و فرصت مناسب را برای نقش آفرینی مردم و فعالان اقتصادی در تحقق حماسه اقتصادی فراهم کند. روستا می تواند اقتصاد متکی به دانش و فناوری عدالت بنیان، درون‌زا و برون‌گرا، پویا و پیشرو را محقق سازد و الگوئی الهام‌بخش از نظام اقتصادی اسلام را عینیت بخشد. .مطالعه حاضر از نوع تحقیق کاربردی است که با روش مطالعه اسنادی جمع آوری و آنگاه با روش سوات تحلیل شده است در این مقاله سعی شده است تا سیاست ها و برنامه های اجرا شده  درمورد توسعه کالبدی روستاها ارزیابی شوند و برای موانع توسعه پایدار روستایی راهکار عملیاتی ارائه شود.

یافته ها ی تحقیق نشان می دهد که کاربرد انواع مواد و مصالح ساختمانی غیر بومی و مدل برداری از شیوه های ساخت و ساز و معماری شهری در عرصه های روستایی باعث شده روستا از سیاست های سند چشم انداز توسعه و اقتصاد مقاومتی فاصله بگیرد و روستائیانی که در گذشته مظهر استقلال و آزادی و عزت در تمام زمینه های اقتصادی بوده اند بیشتر از هر زمان دیگری احساس نیاز به منابع و امکانات شهری نمایند که مفهوم آن عملا فاصله یافتن روستائیان از الگوی صحیح مصرف و سوق آنها به سمت الگوی مصرف اشتباه و پرهزینه میباشد.

استفاده از وسایل زندگی ای که شاید هیچ کاربردی برای آنها نداشته باشد اما به واسطه مدرن شدن به زندگی ایشان راه پیدا می کند و آنچه در قبل بوده را کنار می زند، مثل استفاده از فرش ماشینی به جای فرش دستی، و فراموش کردن هنر دستی همانند  سرمه دوزی و قالیبافی و ... که نتیجه آنها در حقیقت دوری از هویت روستایی برای نسل های آینده میباشد  و همچنین به طبع آن کاهش تولید محصولات و آسیب به خدمات راهبردی روستا ها و ضعیف شدن اقتصاد روستا ها میباشد.

روستا در عالم واقع، یک پدیده ای واحد است و نمی توان عوامل و اجزای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، زیست بومی و غیره آن را از هم جدا کرد. زیرا شامل عده ای از مردم است که شغل و تولیدات ویژه ای دارند، در محیط معین و مشخصی زندگی می کنند، با یکدیگر روابط و مناسبات ویژه و تعیین شده ای دارند. دارای باورها، اعتقادات و ارزش های ویژه ای هستند و در بستر جغرافیایی خاصی نیز زندگی می کنند. در نتیجه شکل خاصی از مسکن را می طلبند که از مسکن شهری متمایز می شود. اساسی ترین تفاوت مسکن روستایی با شهری آمیختگی تولید و معیشت و زندگی در خانه روستایی است .زندگی تک خانواری یا چند خانواری که تعدد فضاها را به همراه دارد، در نظر گرفتن فضاهایی مانند انبار کالا و آذوقه، مطبخ که در ساخت خانه های جدید نادیده گرفته می شود، فضای نگهداری دام های کوچک که در طراحی های فعلی جایی برای آن فراهم نشده است. این ها از مثال هایی است که در مسکن سنتی روستایی با توجه به احتیاجات ساخته می شده و در حال حاضر با وجود تدوین استانداردهای  فنی لازم در فاز اجرا این استانداردها نادیده انگاشته می شود. این همان مسکن نامتعارف روستایی است که نه با معیشت خانوار همراه است و نه با اقلیم و فرهنگ روستانشینان.

با توجه به موارد یاد شده برای توسعه کالبدی فضاهای روستایی توصیه می شود طراحی مسکن روستایی با توجه اقلیم و فرهنگ روستا و استاندارهای فنی با استفاده از مصالح بومی و پیش بینی فضاهای مسکونی دارای آمیختگی تولید و معیشت و زندگی و سایر عوامل انجام شود و  با عنایت به اینکه توسعه پایدار روستایی زمانی به وقوع میپیوندد که به طور همزمان به ابعاد زیست محیطی , اجتماعی و اقتصادی توسعه توجه شود و عملکرد آنها همزمان با هم به نتیجه ی مطلوب برسد بایستی توسعه فضاهای کالبدی روستایی با سایر  ابعاد اجتماعی و اقتصادی روستا از جمله بهداشت , صنایع دستی , کشاورزی و دامداری و غیره همگام و هماهنگ بوده تا شاهد افزایش روز افزون بهره وری روستاها و صنایع روستایی  و تشویق روستائیان جهت افزایش سرمایه در گردش و همچنین توسعه و گسترش کسب و کار روستایی و به طبع آن رونق پیشه های مرتبط با روستاها در اقتصاد مقاومتی باشیم.

با تدوین استاندارد فنی لازم گام مهمی در راستای افزایش استحکام ساختمان های روستایی برداشته شده است اما به علت کمبود ناظر فنی و پراکندگی روستاها، کمتر این استانداردها به کار گرفته شده اند.

ضروری است که عملکرد دولت در این زمینه مورد ارزیابی قرار گیرد تا با شناخت، وضع موجود، چالش ها و دشواری ها و نقاط قوت پیش رو، زمینه را برای بهبود مسکن روستایی و به تبع آن توسعه روستایی فراهم نمود. در این مقاله سعی شده است تا سیاست ها و برنامه های اجرا شده مورد ارزیابی قرار گرفته و موانع و مشکلات آنها بررسی شود تا بتوان با سازو کار های موجود شاهد افزایش روز افزون بهره وروی گردیم.


 



طبقه بندی: مقالات علمی وترویجی،
برچسب ها: توسعه فضاهای کالبدی روستا، بایدهای توسعه،
[ سه شنبه 17 تیر 1393 ] [ 05:35 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]
مهندس محمد علی محمدی
محمد علی محمدی- كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی _ توسعه روستایی  از دانشگاه صنعتی  اصفهان

 با طرح مقوله توسعه در دهه 1960  ، واژه مشاركت مفهوم كاربردی وسیعی به خود می گیرد.یکی ازمهمترین عوامل رشد وتوسعه اجتماعی ــ اقتصادی یک جامعه به ویژه درجوامع روستایی ، نقش وحضور فعالانه مردم درکارها وفعالیت های مربوط به روستای خود است.تجارب جهانی توسعه حاکی است طرح های توسعه ای که توسط برنامه ریزان دولتی ، بدون همیاری ومشارکت مردم طراحی واجرا شده ،ره به جایی نبرده است  . مقاله حاضر با روش مطالعه اسنادی تدوین شده است و نگارندگان در این مطالعه سعی دارندبر مبنای  اسناد و مدارک تاریخی  مرتبط با  مشارکت روستاییان در اداره امور محلی وبراساس تحقیقات به عمل آمده ونظریات صاحب نظران توسعه، مقوله های جدید مشارکت در عصر حاضرواکاری شود  ،راهکارهای عملیاتی توسعه پایدار روستایی به موسسات دخیل در امر توسعه ارائه شود .یافته های این مطالعه نشان می دهد. فرهنگ باستانی مانمونه های فراوانی ازمقوله های متعدد مشارکت وهمیاری درامور مربوط به مردم راداراست. درفرهنگ روستایی ایران روح مشارکت وهمیاری نقش برجسته ای درعرصه های اجتماعی داشته است . دربطن این فرهنگ غنی نمونه های متعددی  باتوجه به گوناگونی وتنوع اقلیمی کشور  از مشارکت درامور اقتصادی ــ اجتماعی  یافته می شود . احداث مساجد ، قنوات ، کاروانسراها و ... نمونه های روشنی ازعملکرد فرهنگ غنی مشارکت درجامعه مااست . علاوه براین ، شیوه های تولید وزندگی اجتماعی همراه با تنوع اقلیمی درکشورما ، اشکال مختلفی ازمشارکت درامور اقتصادی ــ اجتماعی رابه وجودآورده است . اشکال تولیدی بنه ، صحرا ، حراثه وهمچنین مشارکت وهمیاری مردم درلای روبی قنات ها وانهار و واکنش دسته جمعی مردم دربرابرحوادث طبیعی وجنگ وحمله دشمنان ازنمودهای عمده مشارکت درعرصه های اقتصادی ــ اجتماعی است .مشاركت عامه مردم در برنامه ریزی یكی از مهمترین ویژگی های نظام برنامه ریزی كشور در دورة بعد از پیروزی انقلاب اسلامی است.قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران این امر را تا بدان حد مورد اهمیت و تأكید قرار داده كه حتی شورای اسلامی روستا و بخش و نظایر آن را از اركان تصمیم گیری و نظام برنامه ریزی كشورتلقی نموده است.اصول و اصول 100 تا 106 قانون اساسی جایگاه مشاركت شوراها را در زمینه تهیه وتنظیم، اجرا و نظارت بر برنامه های توسعه را در سطوح مختلف دقیقاً مشخص كرده است. فرایند مشارکت دریک فعالیت ، بااتمام آن ازلحاظ فیزیکی واجرایی خاتمه نمی پذیرد بلکه حفظ ونگهداری وبهره برداری مطلوب ومتناسب با هدف فعالیت واستمرار نتایج حاصل ازآن ازدیگر شروط اساسی مشارکت بشمارمی رود . به عبارت دیگر بهره برداری ازیک فعالیت مشارکتی، ازاجرای آن بااهمیت تر است ، به همین علت ضرورت دارد که شورا های اسلامی نسبت به  مشارکت درنگهداری وحفظ پروژه های مشارکتی درروستا توجیه وترغیب شوند. .یکی از نمود های مهم مشارکت مردم تعاونی ها می باشند

اسناد موجود گواه اینست  ایران با سابقه چهار هزار ساله تعاونی ستنی دارای فرهنگ كهن  در زمینه نهادهای محلی مردمی  می باشند.لیکن عوامل متعددی مانند بی مهری دولتهای به همیاری ها ،مشارکتها وتعاونی های سنتی ، محدود نمودن مشارکت مشارکت مالی وعدم بهره گیری از نظرات مردم در فرایند برنامه وارزشیابی طرح های توسعه  ،عدم اعتماددولت ها به تشکل ها ونهادهای مردمی  ونسپردن نقش مشخص موثر به آن ها  ،باعث شده است. زمینه های مشارکت روستاییان به ویژه در مورد توسعه تعاونی ها کم رنگ تر شود .محققین برای تقویت مشارکت مردم در طر ح های توسعه  روستایی، اقداماتی مانند تعیین متولی واحد طرح های توسعه روستایی توانمند نمودن  دهیاران روستاها وشوراهای اسلامی روستایی برای برنامه ریزی مشارکتی توسعه روستایی    -عدم دخالت دولت ها در مدیریت تشکلهاو تعاونیها - احیاء و تقویت تعاونی های سنتی منسوج شده و یا حال انقراض- برقراری تعامل بین انواع تعاونی روستایی و شهری برای ساماندهی تولید وبازار یابی محصولات روستایی  را به دست کارگزاران دولتی پیشنها د می نماید.

 

 

کلید واژه: فرهنگ مشارکت- نهادهای محلی - توسعه پایدار روستایی




طبقه بندی: مقالات علمی،
برچسب ها: مهندس محمد علی محمدی،
[ سه شنبه 17 تیر 1393 ] [ 05:27 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]
روزیروزگاری، عابد خداپرستی بودکه در عبادتکده ای در دل کوه راز و نیاز خدا میکرد، آنقدر مقام و منزلتش پیش خدازیاد شده بود که خدا هر شب به فرشتگانش امر میکرد تا از طعام بهشتی، برای اوببرند... و او را بدینگونه سیر نمایند. بعد از 70 سال عبادت ، روزی خدا به فرشتگانشگفت: امشب برای او طعام نبرید، بگذارید امتحانش کنیم.
 آن شب عابد هر چه منتظر غذا شد، خبری نشد، تا جاییکه گرسنگی بر او غالب شد. طاقتش تمام شد و از کوه پایین آمد و به خانه آتش پرستی کهدر دامنه کوه منزل داشت رفت و از او طلب نان کرد، آتش پرست 3 قرص نان به او داد واو بسمت عبادتگاه خود حرکت کرد.
سگ نگهبانخانه آتش پرست بهدنبال او راه افتاد، جلوی راه او را گرفت... مرد عابد یک قرص نان را جلوی او انداختتا برگردد و بگذارد او براهش ادامه دهد، سگ نان را خورد و دوباره راه او را گرفت،مرد قرص دوم نان را نیز جلوی او انداخت و خواست برود اما سگ دست بردار نبود و نمیگذاشت مرد به راهش ادامه دهد. مرد عابد با عصبانیت قرص سوم را نیز جلوی او انداخت وگفت : ای حیوان تو چه بی حیایی! صاحبت قرص نانی به من داد اما تو نگذاشتی آنراببرم؟
بهاذن خدای عز و جلٌ ، سگ بهسخن آمد و گفت: من بیحیا نیستم، من سالهای سال سگ در خانه مردی هستم، شبهابی که به منغذا داد پیشش ماندم ، شبهایی هم که غذا نداد باز هم پیشش ماندم، شبهایی که مرا ازخانه اش راند، پشت در خانه اش تا صبح نشستم... تو بی حیایی، تو که عمری خدایت هر شبغذای شبت را برایت فرستاد و هر چهخواستی عطایت کرد، یک شب که غذایی نرسید، فراموشش کردی و از او بریدی و برای رفع گرسنگی ات به در خانه یک آتش پرست آمدی و طلب نان کردی...




[ دوشنبه 14 اسفند 1391 ] [ 05:20 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

یک روز یک روستایی داشت به تنهایی قدم می زد و در رویای آینده خود فرو رفته بود. زیر یک درخت ایستاد تا قدری استراحت کند و با خود فکر کرد : "کاشکی من ثروتمند بودم".

وقتی به خانه برگشت با شگفتی ملاحظه کرد که در محل خانه اش به جای کلبه او، یک خانه بزرگ قرار دارد و داخل آن پر از انواع جواهرات است. فورا ً فهمید که درخت آرزوها را یافته است. آن مرد جوان این موضوع را با هیچ کس در میان نگذاشت که ثروتش را از کجا بدست آورده است. همان شب آن دهکده را ترک کرد و دیگر هرگز در آنجا دیده نشد.

اما یک سال بعد با تبری به سراغ آن درخت آمد و ناسزاگویان ضرباتی بر آن وارد کرد. او در حالی که گریه می کرد می گفت تو به من نگفتی مورد حسد مردم قرار می گیرم و حالا بیچاره شده ام. من دیگر نمی توانم به کسی اطمینان کنم و نمی دانم که اگر کسی مرا دوست دارد بخاطر خودم است یا ثروتم. من شب و روز نگرانم که همه چیزم را از دست بدهم. چون بلد نیستم با این همه پول چکار کنم. او آنقدر به درخت ضربه زد تا خسته شد، اما درخت نیفتاد.


زمانی چند گذشت تا اینکه یک روز زن جوانی از همان روستا که در جنگل سرگردان بود برای استراحت زیر همان درخت نشست. او همانجا آرزویی به ذهنش رسید : "چقدر خوب بود که من مشهورترین زن دنیا می شدم."

وقتی به خانه رسید گروه کثیری از خبرنگاران با دوربین تلویزیونی شان در آنجا جمع شده بودند. به محض آنکه آنها زن جوان را شناختند با جیغ و فریاد اطراف او را گرفتند. زن از فشار جمعیت از حال رفت. فردا صبح که به هوش آمد دید خبرنگاران با دوربینهایشان هنوز آنجا هستند، دستی برایشان تکان داد و سوار یک ماشین لموزین شد و دیگر در آن حوالی دیده نشد.

اما سال بعد او پنهانی با یک تبر به طرف درخت آرزوها آمد و در حالی که دائما ً ناسزا می گفت، ضربات محکمی به آن درخت وارد کرد. او می گفت : "تو به من نگفتی که دیگر هیچکس مرا تنها نخواهد گذاشت. نگفتی من بدون اینکه مردم به من خیره شده باشند هیچ کجا نمی توانم بروم. به من نگفتی که کوچکترین پریشان احوالی من به صورت یک تراژدی بزرگ در رسانه ها منعکس می شود و هر روز صد ها نفر از من درخواست کمک می کنند، در حالی که من به سختی زندگی خودم را اداره می کنم! او ضربه محکمی به درخت آرزوها زد، اما درخت نیفتاد.


زمان های بیشتری گذشت تا اینکه روزی یک زن جوان که می خواست مادر شود،در جنگل قدم می زد. وقتی به زیر آن درخت رسید و از خیال داشتن یک کودک خوشحال بود با خود می اندیشید که من در این دنیا هیچ چیز جز عشق فرزند و شوهرم را نمی خواهم. چقدر خوب خواهد بود که آنها همیشه مرا دوست داشته باشند.

وقتی به خانه رسید شوهرش او را در آغوش گرفت و به او بسیار محبت کرد. دو هفته بعد کودکش متولد شد و از آن لحظه که کودک چشم گشود، عاشقانه به مادرش خیره شد.

مدتها از این تاریخ گذشت تا اینکه مادر دوباره به جنگل بازگشت. زن با لباس های کهنه و پاره پاره و با تبری در دست ناسزاگویان و خشمگین به آن درخت ضربه وارد کرد. او می گفت شوهرم آنقدر مرا دوست دارد که حاضر نیست از کنار من دور شود و به سر کار برود و حالا پولی برای گذران زندگی نداریم. کودکم در تمام لحظات گریه می کند، مگر اینکه من در کنارش باشم. گرچه آنها واقعا ً به من عشق می ورزند، اما من دیگر آرامش ندارم، من بدبخت ترین زن روی کره زمین هستم.





طبقه بندی: حکایات،
[ دوشنبه 14 اسفند 1391 ] [ 05:20 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

اندر حکایت قورمه سبزی و توسعه!
یادم می آید که من از بچگی به آشپزی علاقه داشتم و دوست داشتم هر غذایی را که می خورم، بپزم. بنابراین از فرصت هایی که در خانه تنها بودم، استفاده می کردم برای پختن غذاهایی که تنها آنها را چشیده بودم. فکر می کردم فقط چشیدن یا دیدن غذا برای پختن آن کافی است. کافی است هر آن چه که در غذا دیده ام یا چشیده ام را با هم ترکیب کنم و آن غذا را خودم بپزم.
غافل از اینکه تنها با چشیدن و دستی از دور بر آتش داشتن نمی توان قورمه سبزی پخت چون دیگر در قورمه سبزی آماده نمی توان پیاز داغ و ادویه را یافت و قورمه سبزی ات گرچه نام آن را با خود به همراه دارد اما اثری از طعم و بوی قورمه سبزی مامان پز در آن نیست! نمی دانی چه موادی را چه زمانی و در چه حجمی با هم ترکیب کنی، ابتدا از کجا آغاز کنی، اول گوشت را باید تفت بدهی یا اول لیمو را باید بریزی. اصلا آیا گوشت باید تفت بخورد؟؟؟!!!
حکایت طرح های توسعه ای ما هم حکایت همان قورمه سبزی پختن بچگی های من است. گرچه من بعد از چند تجربه یاد گرفتم که باید ابتدا از مادرم نحوه قورمه سبزی پختن را بپرسم و ابتدا تئوری آن را بدانم و بعد چندین بار هنگام قورمه سبزی پختن با روش مشاهده مشارکتی همه اصول آن را دریابم و تازه چندین بار هم با نظارت مادرم قورمه سبزی را بپزم تا قورمه سبزی من هم قورمه سبزی "قابل خوردن" باشد و این درسی شد برای تمام زندگیم که قبل از شروع هر کاری دانش و تجربه آن را باید اندوخت و بعد دست به امتحان زد. تازه آن موقع ها بیچاره پدرم قورمه سبزی های من را هم می خورد و چیزی نمی گفت و چیزی هم نمی شد

توسعه و کشک!

خوانندگان به خوبی ملتفت شده اند که جناب شادیبای ما «سلّمه الله تعالی» (همان با شادیِ سابق خودمان) طبق فرهنگ و سنّت متجدّد شدن، شخصاً و از قدیم الایام، یکی از طرفداران سنّتی و هواداران جدی و پویای اشاعه سیستم توسعه، اونم از نوع فرنگیش، جسارتاً از جنسِ نوزادی، زنانه، مردانه، بچگانه، خلاصه همه رقم بوده است. ما همیشه مراتب طرفداری و هواداری خودمان را به انحا و طرق مختلف و خیلی رک و راست اعلام نموده ایم و باز هم می نُماییم؛ ولی افسوس و صدافسوس که هیشگی ککش نمی گزه و تحویلمون نمی گیره! هر چی عزّ و جز می کنیم که بابا، مام یه چیزی از توسعه اعم از منقول و غیرمنقول، فرنگی، آشی، پلویی و ... بارمون هَه! (به قول مرحوم به قولی: نرود (میخ آهنین در سنگ ...).

علی ایُ حال، این جناب شادیبای ما حالیش نیست می گه تمدن چیه؟ گفتگو کیلو چنده؟ اینا همش کشکه! من خودم همه جور الگوی علمی و عملی توسعه ام، ول کنید بابا، برید پیِ کارتون!

مام که نمی تونیم روی حرف جناب عالی حرف بزنیم، البته فعلاً.

به قول شاعر گفتنی که باید درِ دهنشو طلا اونم از نوع 24 عیارش بگیرن، «کلوخ انداز را پاداش، سنگ است».

این که چه طور شد که کلّه «مش قربون، بقالّ محلّه» شکست، داستانش طول و تفصیل دارد. مختصرش این که پیرمردِ ناکام پایش گیر کرد به سنگ جناب شادیبا و ...

فرهنگ و پنیر!

درست در همان نقطه ای که عده ای صف بسته بودند تا پنیر کوپنی شان را بگیرند، عده ای هم صف بسته بودند که روزنامه های عصر توزیع شود!

این «شادیبا» هم که عادت دارد همه چیز را به چشم ایراد و انتقاد نگاه کند، بنا کرد به عیب جویی ...

بی انصاف، دیگر هیچ فکر نکرد که این دوتا صف از یک مسئله مثبت و مفیدی هم حکایت می کند و آن، وجود موازنه و هماهنگی بین توسعه اقتصادی و توسعه فرهنگی است و نشان دهنده این واقعیت امیدبخش است که سطح فرهنگ، آن قدر بالا رفته است که مردم برای روزنامه هم به اندازه پنیر ارزش قایل اند، و در گرمای تابستان و سرمای زمستان، برای خرید روزنامه صف می بندند و مشتاقانه انتظار می کشند! چه می شود کرد؟ تا بوده همین بوده که عده ای مثل جنابِ «شادیبا» سلّمه الله تعالی، فقط جنبه منفی قضایا را می دیدند و عده ای هم مثل «مش قربون» بقالِ محلّ، جنبه مثبت آن را.

منتها برای پنیر، هر یک ماه یک بار، توی صف می رفتند و برای روزنامه، هر روزی یک بار. و این نشان می دهد که فرهنگ، خیلی اهمیت دارد، حتی بیشتر از پنیر!

به قول شاعر گفتنی: «زمانه را چو نکو بنگری همه توسعه فرهنگی است».


ادامه مطلب

طبقه بندی: ظنز ولطیفه های برگزیده،
[ دوشنبه 14 اسفند 1391 ] [ 05:09 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

 ضمن تمرکز تمام فعالیتهای مربوط به بخش روستایی در دستگاهی واحد، برنامه ای واحد اما قابل انعطاف برای مناطق دارای ویژگیهای کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نسبتا مشابه  با محوریت مشارکت نهادمند روستاییان تدوین می شود.داشتن نگاه منطقه ای در شرایطی می تواند بازده لازم را داشته باشد که حکومت در تدوین و اجرای برنامه ها به جای توجه به مرزهای سیاسی استانی مرزهای اقلیمی و اجتماعی ـ فرهنگی را مبنای برنامه ریزی توسعه قرار دهد. همچنین به نظر می رسد تشکیل سازمان مرکزی توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای روستا جهت هماهنگی برنامه های توسعه روستایی با سیاستهای کلان ملی ، می تواند تاثیر شایانی را در پایان بخشیدن به تعدد مراکز تصمیم گیرنده و اجرا کننده در زمینه مسائل روستایی داشته باشد. راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای  با توجه به تجارب مدیریت روستایی در ایران و چالشهای موجود چه راهبردی را برای توسعه روستایی در ایران می توان پیشنهاد کرد؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا باید به اختصار به بیان برخی از وجوه مدیریت روستایی طی سالیان گذشته پرداخت.بنظر من عاملیت مدیریت روستایی در توسعه مناطق روستایی  با سه چالش عمده روبرو بوده است:

 الف) مدیریت روستایی در ایران از عدم تمرکز تمام فعالیتهای توسعه روستایی در یک دستگاه برنامه ریز و اجرا کننده واحد رنج میبرد.

ب) مدیریت روستایی در ایران با فقدان برنامه ریزی منطقه ای روبرو است.

ج)  به دلیل عدم نهادمندی مشارکت روستاییان در فرایند توسعه، امکان مشارکت بهینه آنها در مدیریت روستایی وجود ندارد. لوازم تدوین راهبرد  توسعه روستایی در ایران در تدوین هر استراتژی (راهبرد) علاوه بر توجه به مسائل و ویژگیهای جامعه هدفی که برای آن استراتژی طرح می شود، راهبرد پیشنهادی از ترکیب سه عنصر گفتمان، شرایط زمانی ـ مکانی و شیوه عمل  حاصل می شود:

 1 ) گفتمان توسعه روستایی. جامعه شناسان، توسعه روستایی را مبتنی بر تلاش برای «بهبود و ارتقای کیفیت زندگی اقشار فقیر و آسیب پذیر روستایی » (ازکیا و غفاری: 1383 ، 22 ) دانسته اند. توسعه روستایی در ایران مقارن با پایان جنگ جهانی دوم (1324 شمسی ) و تصویب قانون اولین برنامه عمرانی كشور (طالب : 1376 ‏، 81 ) مورد توجه دولت واقع شد. اما حضور مستقیم دولت در روستا و تلاش برای توسعه مناطق روستایی پس از  تصویب قانون  اصلاحات اراضی (1340 شمسی) قوت گرفت. چنانچه در تشریح اهداف اصلاحات اراضی به « افزایش قدرت خرید روستاییان » و تبدیل زراعت خود مصرفی به زراعت سود ده برای بازار ( ازکیا : 1381 ، 110 ) اشاره شده است. همچنین در ذیل بیان گفتمان توسعه روستایی، توجه به نقش مدیریت روستایی از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مبحث عاملیت مدیریت روستایی در توسعه مناطق روستایی مد نظر می باشد.

 2 )شرایط زمانی ـ مکانی وقوع توسعه روستایی. در تشریح تلاشهای صورت گرفته برای وقع توسعه روستایی ، توجه به تجارب پیشین مدیریت روستایی و نقش آن در توسعه مطرح می باشد. از این رو تقسیم دورهای مدیریت روستا به دوران حضور مالک و یا عوامل آن و  رانده شدن آنها از روستا بواسطه انجام اصلاحات اراضی و نهایتا توجه به حضور دولت در  روستا پیش و پس از انقلاب اسلامی(1357 شمسی) از مولفه های معرف شرایط زمانی ـ مکانی تلاش برای توسعه روستایی می باشد. مالک و یا نمایندگان وی به عنوان مدیر روستا در جهت بیشینه کردن سود خویش تلاش می کرده اند، لذا اهتمامی به ارتقای کیفیت زندگی روستاییان روا نمی داشتند. این در حالی است که با حضور دولت در روستا توسعه روستایی واجد معنا می شود.

 3 ) شیوه عمل جهت نیل به توسعه روستایی. پس از گذشت چند دهه از تلاش برای توسعه روستایی فقدان مشارکت نهادمند از سوی روستاییان با هدف تحقق اهداف توسعه از علل ناکامی طرح های توسعه ای می باشد . به عبارت دیگر عدم اهتمام به وجوه چهار گانه مشارکت شامل « مداخله در تصمیم گیری، نظارت، اجرا و برخورداری از منافع » (طالب : 1376 ، 96) از سوی برنامه ریزان و مدیران روستایی یکی از علل ناکامی طرح های توسعه روستایی می باشد . بنظر می رسد نیل به اهداف توسعه روستایی از طریق مشارکت نهادمند و کامل روستاییان می تواند به عنوان یکی از شیوه های عمل منتهی به توسعه در نظر گرفته شود.  آمیزش سه گانه  تدوین راهبرد توسعه روستایی در ایران از آمیزش عناصر شکل دهنده این راهبرد ـ شامل گفتمان ارتقا بخش سطح زندکی روستاییان، شرایط زمانی ـ مکانی حضور چند دهه ای دولت در روستا و لزوم مشارکت روستاییان ـ حاصل می شود. در این ترکیب لزوم توجه به افزایش کیفیت زندگی اقتصادی ـ اجتماعی روستاییان به عنوان هدف توسعه روستایی در شرایطی که پس از انقلاب اسلامی دولت با هدف رفع محرومیت از روستا و بدون توجه به کلیه ابعاد  یک مشارکت کامل از سوی روستاییان وارد آن شده است، شکل دهنده راهبرد توسعه روستایی در ایران می باشد. همچنین محیط پذیرای توسعه روستایی واجد خصو صیات ویژه کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی می باشد که می بایست در تدوین راهبرد  توسعه روستایی مورد توجه واقع شوند. از سوی دیگر ضرورت توجه به هماهنگی برنامه های محلی، منطقه ای و ملی در تدوین راهبرد توسعه روستایی  واجد  اهمیت می باشد. راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای به نظر می رسد با توجه به مسائل مدیریت توسعه روستایی در ایران و عناصر شکل دهنده راهبرد می توان راهبرد توسعه مناطق روستایی ایران را تحت عنوان  توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای تدوین کرد.

در این راهبرد که برنامه ریزی منطقه ای به توسعه یکپارچه از طریق مدیریت واحد توسعه روستایی  و عاملیت روستاییان منجر می شود، ضمن تمرکز تمام فعالیتهای مربوط به بخش روستایی در دستگاهی واحد، برنامه ای واحد اما قابل انعطاف برای مناطق دارای ویژگیهای کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نسبتا مشابه  با محوریت مشارکت نهادمند روستاییان تدوین می شود. داشتن نگاه منطقه ای در شرایطی می تواند بازده لازم را داشته باشد که حکومت در تدوین و اجرای برنامه ها به جای توجه به مرزهای سیاسی استانی مرزهای اقلیمی و اجتماعی ـ فرهنگی را مبنای برنامه ریزی توسعه قرار دهد. همچنین به نظر می رسد تشکیل سازمان مرکزی توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای روستا جهت همانگی برنامه های توسعه روستایی با سیاستهای کلان ملی، می تواند تاثیر شایانی را در پایان بخشیدن به تعدد مراکز تصمیم گیرنده و اجرا کننده در زمینه مسائل روستایی داشته باشد. اجرای چنین راهبردی مستلزم باور حاکمان نسبت به امکان حصول به اهداف توسعه روستایی از طریق اعتماد به مردم و مشارکت دادن به آنها در امور مربوط به خودشان می باشد در راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای اهتمام ویژه به امر آموزش روستاییان جهت مجاب کردن آنها به مشارکت از طریق نهادهای مدنی می تواند به نهادمند شدن مشارکت نهادمند روستاییان در توسعه منجر شود. نگارنده بر آن است که اتخاذ راهبرد توسعه مشارکتی یکپارچه و منطقه ای می تواند به عاملیت مدیریت روستایی در توسعه مناطق  روستایی منجر شود.

 

 

 




طبقه بندی: دیدگاه های توسعه ای،
[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 01:29 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

بررسی ادبیات توسعه منابع انسانی در سازمان‌ها نشان می دهد که برنامه های آموزشی از دیدگاه مدیران همواره یکی از راه‌ حل‌های کلیدی برای رفع مشکلات در سازمان‌ها محسوب می شود. این جمله مکرر شنیده می‌شود که" کارکنان کاری را که از آن‌ها انتظار می رود انجام نمی دهند، یا "ما مشکل آموزشی داریم". این جملات نشانه‌هایی از ضرورت توانمندسازی نیروی انسانی در انجام وظایف سازمانی است. تا زمانی که نیاز آموزشی به درستی تشخیص داده نشود و به تفصیل بررسی نگردد، هرگونه اقدام و یا پیشنهادی در زمینه آموزش می تواند بی‌فایده و هزینه‌بر باشد. براساس گزارش هیأت حمایت از سامانه‌های شایسته سالاری ایالات متحده آمریکا،1 به رئیس جمهور و مجلس نمایندگان به‌رغم صرف هزینه‌های سنگین توسعه منابع انسانی در دولت فدرال، 4/1 میلیارد دلار و 2/2 میلیون رویداد آموزشی در فوریه سال (1991) به‌علت شیوه ناصحیح تعیین نیازهای آموزشی، فقدان رویه رسمی و نامناسب و غیر قابل اعتماد بودن روش جمع‌آوری اطلاعات جهت تعیین نیازهای آموزشی، بسیاری از نیازهای ضروری آموزشی تأمین نشده و کارایی مورد انتظار حاصل نگردیده است (هیأت حمایت از سامانه‌های شایسته سالاری ایالات متحده آمریکا، (1995(


  
بنابراین،اولین گام توسعه منابع انسانی جهت بهبود عملکرد در سازمان‌ها، شناسایی صحیح و دقیق نیازهای آموزشی می باشد. نیاز یک خواسته یا تمایل نیست بلکه شکافی است بین " آن‌چه هست" و " آن‌چه باید باشد". نیازسنجی این گونه شکاف‌ها را شناسایی کرده و در صورتی که علّت آن مربوط به آموزش باشد راه حل‌های لازم را ارائه می دهد. سنجش نیازهای کارکنان بخشی از فرایند برنامه ریزی آموزشی است که هدف آن شناسایی و حل مشکلات عملکردی کارکنان می باشد.

 

سازمان‌های دولتی ایران در قالب الزاماتی که دولت در چارچوب برنامه‌‌های میان مدت و بلند‌مدت مانند برنامه دولت الکترونیکی و برنامه های پنج ساله توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و از جمله ماده 102 لایحه برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و بند الف و ج ماده 3 قانون برنامه سوم توسعه دارد، بر توسعه منابع انسانی، آموزش و نیازسنجی آموزشی کارکنان دولت تأکید دارند. از این رو، ضروری است سازمان‌ها به منظور انجام صحیح تکالیف و وظایف قانونی توسط کارکنان و حصول اهداف مورد انتظار، برنامه‌های آموزشی را تدوین و اجرا نمایند که قدم اول آن، تعیین نیازهای آموزشی در هر یک از سازمان‌های دولتی می‌باشد.


نگارندگان این مقاله با توجه به سوابق علمی، پژوهشی و اجرایی و در حین اجرای طرح‌های نیازسنجی آموزشی و آشنایی با مشکلات سازمان‌های کشور و بررسی مدل‌های موجود در این زمینه، مدلی تلفیقی و تکامل یافته‌‌ تحت عنوان مدل مماس را طراحی و در دو شرکت پست جمهوری اسلامی ایران و مخابرات استان تهران به اجرا گذاشتند ( مهدوی و همکاران 1382، فرهنگی، مهدوی و همکاران 1382).

 

الفـ نیازآموزشی


1. مفهوم

نیاز آموزشی عبارت است از تغییرات مطلوبی که در فرد یا افراد یک سازمان از نظر دانش1، مهارت2 و یا رفتار3 باید به وجود آید تا فرد یا افراد مزبور بتوانند وظایف و مسئولیت‌های مربوط به شغل خود را در حد مطلوب، قابل قبول و منطبق با استانداردهای کاری انجام داده و در صورت امکان، زمینه های رشد و تعالی کارکنان را در ابعاد مختلف فراهم آورد.
 
نیازهای آموزشی را از یک دید می توان به دو گروه آشکار و پنهان تقسیم نمود. نیازهای آموزشی آشکار آن دسته از نیازهای آموزشی است که خود « مورد» یا «موقع»، نشان دهندة نیاز آموزشی بوده و احتیاجی به بررسی و تحقیق ندارد. اما نیازهای آموزشی پنهان، در واقع، آن نوع نیازهای آموزشی است که با وجود محسوس بودن آن‌ها، تعیین و تشخیص این‌که چه کسانی نیاز به آموزش دارند و آن اشخاص به چه آموزش‌هایی نیاز دارند، مستلزم تحقیق و بررسی است (ابطحی، 1368: 24-23) .

 

2. ضرورت ارزیابی نیازهای آموزشی نیروی انسانی در سازمان‌های دولتی


ارزیابی نیازها، اکتشاف سیستماتیک وضعیت موجود دانش، مهارت و توانایی‌های شغلی‌ است و این‌که اجزاء مزبور چگونه باید باشند. این « اجزاء » معمولاً در ارتباط با عملکرد سازمانی و یا فردی هستند. چرا ارزیابی نیازهای آموزشی را طراحی و اجرا می کنیم؟ پاسخ کوتاه به این سؤال این است که لازم است مزایای به کارگیری توسعه منابع انسانی1 از طریق آموزش را قبل از اعمال آن مورد بررسی قرار دهیم
.
 
از آن‌جائی‌که برنامه‌ریزی آموزشی برای سازمان‌های دولتی هزینه سنگینی در بر دارد، لازم است برای استفاده بهینه از اعتبارات،‌زمان و همچنین دستیابی به نتایج مورد انتظار با اجرای نیازسنجی آموزشی به سؤالات زیر پاسخ دهیم:


1 چه آموزشی باید اجرا شود؟
2 چه تغییراتی در رفتار و عملکرد مورد انتظار است؟
3 آیا به نتایج دلخواه خواهیم رسید؟
4 هزینه های اقتصادی و مزایای مورد انتظار راه حل های در نظر گرفته شده کدامند؟


ما معمولاً در مورد ارزیابی نیازها و توسعه منابع انسانی بسیــار شتابزده هستیم. اما قبل از انجام اغلب سرمایه گذاری‌ها، در روند تغییرات و در مورد سرمایه و سایر مخارج عملیاتی بسیار محتاطانه و با دقت برنامه ریزی می کنیم. در مورد توسعه منابع انسانی به‌ویژه تعیین نیازهای آموزشی نیز لازم است که این‌گونه محتاط و دقیق باشیم.

 

 مراحل ارزیابی نیازها


رودا و کیسی2 مراحل ارزیابی نیازها را به‌صورت زیر بیان کرده‌اند:

مرحله اول: تجزیه و تحلیل شکاف3 بین وضعیت موجود و وضعیت مطلوب
اولین قدم، بررسی و کنترل عملکرد واقعی سازمان ها و افراد با استانداردهای موجود در برابر استانداردهای جدید است. این امر در دو بخش انجام می پذیرد
:

 

-1 وضعیت موجود: 

 بایستی وضعیت مهارت‌های فعلی، دانش، و توانایی‌های کارکنان و یا مهارت‌هایی که در آینده به‌کار گرفته خواهند شد را مشخص کرد. این تجزیه و تحلیل بایستی در ضمن، اهداف سازمانی، محیط، و محدودیت های درونی و بیرونی را نیز مورد بررسی قرار دهد.


2- وضعیت مطلوب یا ضروری:

 می بایستی شرایط مطلوب یا ضروری موفقیت سازمانی و فردی را شناسایی نمود. این تجزیه و تحلیل بر وظایف و استانداردهای شغلی و همین‌طور مهارت‌ها، دانش و توانایی های مورد نیاز جهت انجام موفقیت آمیز آن متمرکز است. نه تنها در نظر گرفتن کارکردهای فعلی، بلکه شناسایی وظایف ضروری از اهمیت زیادی برخوردار است. در ضمن، نیازهای واقعی را بایستی از سایر نیازها و خواسته ها متمایز کرد.ناهمسانی شکاف بین وضعیت و عملکرد موجود و آن‌چه که ضروریست، ناگزیر منجر به شناسایی نیازها، مقاصد و اهداف خواهد شد.

 

 مرحله دوم : شناسایی اولویت ها و ضرورت ها


 در قدم اول بایستی فهرستی از نیازها  برای آموزش و توسعه شامل: توسعه شغلی، توسعه سازمانی، و یا سایر موارد مربوط تنظیم شود. سپس این نیازها را بنا به اهمیت آن‌ها در ارتباط با اهداف سازمانی، واقعیت ها و الزام ها مورد بررسی قرار داد، و مشخص کرد که آیا نیازهای شناسایی شده واقعی هستند، ارزش مطرح شدن را دارند، و اهمیت و فوریت آن‌ها بر طبق نیازهای سازمانی و مقتضیات، تصریح می‌گردند؟

 

مرحله سوم: شناسایی علت مشکلات عملکردی، تهدیدات و  فرصت‌ها

 

در این مرحله لازم است که بر نیازهای حیاتی سازمانی و فردی متمرکز شویم و به آن‌ها ارجحیت دهیم. در مرحله بعدی تهدیدات و فرصت‌ها را در سازمان شناسایی می‌نماییم. اگر راه حل‌های مناسب قرار است اعمال شوند بایستی بدانیم که الزام ها کدامند. برای هر نیاز شناسایی شده بایستی دو سئوال زیر پرسیده شود:


1 آیا کارکنان کارشان را به طور مؤثر انجام می دهند؟
2 آیا می دانند که کارشان را چطور انجام دهند؟


این امر مستلزم تحقیقات کامل و تجزیه و تحلیل افراد، شغل و سازمان‌ها هم برای وضعیت فعلی و هم در آماده سازی برای آینده می باشد.

 

مرحله چهارم: شناسایی راه حل های ممکن و فرصت های رشد


اگر کارکنان کارشان را به طور مؤثر انجام می دهند، شاید بهتر آن باشد که آن‌ها را آسوده بگذاریم. البته اگر برای سوق دادن افراد و عملکردشان به‌سمت اهداف و مسیرهای تازه اهمیت کافی وجود دارد، ممکن است برخی آموزش ها و یا سایر اقدامات ضروری باشد.
اما اگر افراد کارشان را به طور مؤثر انجام نمی دهند؛

4 اگر مشکل مربوط به دانش (کار) باشد، آموزش می تواند راه حل مناسبی باشد.
اگر مشکل فقدان دانش نیست و بیشتر مربوط به تغییرات سیستماتیک است، فعالیت‌های توسعة سازمان می‌تواند شامل برنامه‌ریزی راهبردی، تجدید ساختار سازمان، مدیریت عملکرد و یا ایجاد گروه کار مؤثر باشد (رودا و کیسی، 1996).

 

 

 




طبقه بندی: مقالات علمی وترویجی،
[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 01:20 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

داشتن اطلاعات, منبع بسیار با ارزشی برای هر مدیر محسوب می شود. سعی کنید که اطلاعات خود را در همه زمینه ها گسترش دهید. حافظه خود را تقویت نمایید تا اطلاعات کسب کرده را فراموش نکنید و از آنها بتوانید در همه جا استفاده کنید. همچنین ضروری است که اطلاعات جمع آوری شده را در جایی ثبت نمایید تا در صورت فراموش کردن بتوانید دوباره به آنها دست پیدا کنید.    

 

همگــام بودن با تکنولــوژی

 

تأثیر پیشرفت سریع تکنولوژی همه ابعاد زندگی، بخوبی قابل مشاهده است؛ ولی هیچ ترسی نداشته باشید. لزومی ندارد که شما در هر رشته و زمینه ای متخصص باشید. فقط باید پیگیر این مسئله باشید که چه تکنولوژی جدیدی وارد بازار شده است و از آن برای افزایش تواناییهای شخصی خود استفاده کنید

 

مدیـــریت اطلاعات

 

داشتن اطلاعات, منبع بسیار با ارزشی برای هر مدیر محسوب می شود. سعی کنید که اطلاعات خود را در همه زمینه ها گسترش دهید. حافظه خود را تقویت نمایید تا اطلاعات کسب کرده را فراموش نکنید و از آنها بتوانید در همه جا استفاده کنید. همچنین ضروری است که اطلاعات جمع آوری شده را در جایی ثبت نمایید تا در صورت فراموش کردن بتوانید دوباره به آنها دست پیدا کنید.

 

تعــادل احساســات

 

تقریباً استرس در طول روز همراه انسان است. بنابراین، برقراری تعادل میان کارهای شخصی و شغلی به کنترل استرس کمک می کند. داشتن تعادل در احساسات، نشانگر دستیابی شما به چشم انداز مورد نظرتان است.

 

مدیــریت ارتباطات بــر ارتباطات

 

بر ارتباطات خود مدیریت کنید، نه بر کارمندانتان. نکته مهم این است که بتوانید بدون بیان مشکلات در یک محیط کاری پرتحرک از نحوه ارتباط کارمندان تمام وقت، پاره وقت، قراردادی و آموزش دیده به ضعفهای موجود در سیستم پی ببرید و از تواناییهای درونی آنها برای رسیدن به اهداف سازمان سود ببرید.

 

توانایـــی سازگــار شدن با محیط

 

در دنیای بشدت متحول کار باید یاد بگیرید که خود را با شرایط محیطی پر تحرک تطبیق دهید. یک مدیر موفق باید بتواند در ظرف یک دقیقه نقش خود را از سیاستگذار به حامی یا هدایت کننده گروه تغییر دهد.

 

مدیـــریت منابع

 

همواره میزان بودجه تخصیص یافته، کم است. بنابراین، استفاده بهینه از منابع تحت اختیار توسط مدیر ضروری است. تجربه و دانش کارمندان اهمیت فراوانی دارد و می توان از آن به عنوان یک عامل پیش برنده برای شرکت استفاده کرد.کارمهم مدیر،آموزش کارمندان، ایجاد انگیزه همراهی در آنها و همچنین ایجاد زمینه های پیشرفت چشمگیر در سازمان است

 

اخلاق خـــوب

مهارتهای رفتاری، برای سازمان، در حکم یک فیلتر است. اخلاق خوب یک مدیر به تمام کارمندان منتقل می شود. با اخلاق خوب می توانید صداقت، وفاداری و همدلی را در کارمندان خود ایجاد نمایید. تقویت این عامل شخص را به سوی موفقیتهای اقتصادی هدایت می کند.

 

تنــوع


امروزه مدیــران با قشرهای مختلفی از مردم کار می کنند. از این رو، آشنایی با رفتارها و دیدگاههای آنان امری کاملا ضـــروری است.

 

 هدایت نه مدیـــریت


مدیر باید همانند یک رهبر، خلاق بوده، به دنبال هدفهای بلند مدت باشد و کارکنان خود را مورد توجه قرار دهد. ایجاد اعتماد و تحرک از ویژگیهای یک رهبر موفق است

 

رویای شغلــی


رویاهای شغلی شما نباید یک هدف مقطعی یا شخصی باشد. امروزه، مدیرانی موفق هستند که بتوانند میزان پتانسیل کاری موجود در سازمان خود را پیش بینی کنند و تشخیص دهند که اهداف شغلی شان تا چه میزان تحقق پیدا می کنند.

 

 




طبقه بندی: دیدگاه های توسعه ای،
[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 01:16 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

1-جمع آوری اطلاعات فنی :

لازم است تا تیم پروژه از احجام و مقادیر فعالیتهای اجرائی اطلاع دقیق داشته باشد از آنجا كه این ساختار وزن و اهمیت مؤلفه ها و همچنین ارتباط كاری میان فعالیتها ( حتی به تفكیك پیمانكاران جزء ) و نواحی و نظام كاری پروژه را پدید می آورد بسیار مورد اهمیت می باشد . در واقع زمینه لازم برای تهیه گزارشات اجرائی مورد نیاز در خصوص پیشرفت پروژه و همچنین روابط نظام های كاری مختلف پروژه با یكدیگر در این مرحله مشخص می شود .تهیه برنامه مسیر بحرانی پروژه ( CPM –Critical Path Method ) ، تهیه درصدهای وزنی فیزیكی و ریالی و منحنی و نمودارهای پیشرفت نیز بر اساس اطلاعات و برنامه تهیه شده در این بخش از كار تهیه می شوند .پس از تصویب ساختار و در حین اجرای پروژه ، این تقسیم بندی به طور مستمر بهبود یافته و با گذشت زمان به واقعیت موجود نزدیكتر خواهد شد .

 

2- تهیه ، تدوین و تصویب ساختار زمانبندی كلی پروژه  

با مشخص شدن فعالیتها و نوع ارتباط با یكدیگر بر اساس ساختار WBS و همچنین برآوردهای زمانی هر فعالیت ، شبكه زمانبندی پروژه از سطوح زیرین تا اصلی ترین سطح تهیه خواهد شد.

این ساختار امكان برنامه ریزی و كنترل زمانی هر یك از بسته های كاری و همچنین زیر پروژه ها را فراهم آورده و نهایتاً با گذشت زمان و به طور مستمر به هنگام خواهد شد .

 

3- تخصیص منابع و تهیه برنامه زمانبندی

 

در این مرحله با استفاده از تجارب مدیران اجرایی و استانداردهای موجود راندمان اكیپهای اجرائی مورد نیاز برای هر فعالیت تعیین و جدولی جهت تخصیص منابع بر اساس آیتم های اجرائی تنظیم می گردد . بر اساس این جدول منابع شامل مواد اولیه ، ماشین آلات و اكیپهای اجرائی به فعالیتهای مربوط تخصیص داده می شوند . بر مبنای این بخش از كار و گزارشات دوره ای تصمیم گیری صحیح توسط مدیریت اجرایی برای به كارگیری منابع موجود اتخاذ می شود .

 

4-تهیه و تدوین برنامه تداركاتی

 

در این مرحله با استناد به برنامه زمانبندی و همچنین مشاوره با واحد فروش و مالی و بر اساس برآوردهای انجام شده و مواد اولیه مورد نیاز هر بخش و همچنین زمان سفارش كالا ، تاریخ تهیه اقلام تداركاتی ، برنامه زمانبندی و اولویت هائی كه در كل پروژه تنظیم گردیده است ، برنامه زمانبندی تداركات تهیه می گردد . اطلاعات این بخش نیز بدلیل استمرار در طول پروژه به طور مرتب بهینه و بهنگام می گردد .

 

5- سنجش وضعیت پیشرفت پروژه

 

•         بررسی وضعیت برنامه زمانبندی و انحراف از برنامه .

•         بررسی تاخیرهای ایجاد شده و تاثیر آن بر برنامه زمانبندی و اهداف پروژه

•         بررسی میزان پیشرفت یكایك فعالیتها بر اساس ساختار و نظام های كاری

•         تجزیه و تحلیل تاخیرات و پیش افتادگی ها

•         انجام محاسبات مربوط به پیشرفت و منحنی و نمودار پیشرفت پروژه

•         بررسی اطلاعات مربوط به فعالیتهای تكمیل شده .

•         بررسی اطلاعات مربوط به فعالیتهای متوقف شده با ذكر دلایل آن

•         بررسی اطلاعات مربوط به وضعیت تداركات پروژه .

•         بررسی اطلاعات مربوط به وضعیت اكیپهای اجرائی شامل كمیت و كیفیت كار آنها

•         مقایسه وضعیت پیشرفت پروژه با برنامه مبنا

•         تجزیه و تحلیل مسائل و مشكلات پروژه

•         ارائه راهكارهای جبران تاخیرات

 

پیش بینی وضعیت آتی پروژه

 

•         بررسی اطلاعات فعالیتهای كلیدی و بحرانی پروژه .

•         بررسی زمانبندی فعالیتهای دوره بعدی و آتی پروژه

•         بررسی اطلاعات فعالیتهایی كه باید در دوره بعدی آغاز گردند یا پایان یابند

•         تجزیه و تحلیل اطلاعات اكیپهای اجرائی مورد نیاز در دوره كاری بعدی

•         بررسی اطلاعات ماشین آلات مورد نیاز در دوره كاری بعدی

•         بررسی اطلاعات مربوط به فعالیتهای تداركاتی كه در دوره بعد باید انجام رسند .

•         پیش بینی وضعیت پروژه در صورت تداوم وضعیت موجود

•         انجام محاسبات مربوط به تاریخ اتمام پروژه

 

 




برچسب ها: کنترل پروژه، مراحل کنترل پروژه،
[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 12:51 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]

1-تفكیك پروژه و تهیه فهرست فعالیت ها
-
بررسی روابط بین فعالیتها و تهیه فهرست آن
-
ترسیم شبكه پروژه
2-
برآورد مدت، هزینه و منابع اجرایی
-
برآورد حجم عملیات و منابع مورد نیاز فعالیت ها
-
برآورد مدت و اجرای فعالیت ها
-
برآورد هزینه های غیر مستقیم پروژه
-
تهیه بودجه تفصیلی پروژه
3
ـ زمانبندی پروژه
-
زمانبندی شبكه پروژه
-
تهیه جدول مشخصات پروژه
-
بررسی شرایط نامناسب جوی
-
بررسی سایر مسایل و مشكلات احتمالی
4
ـ برنامه ریزی منابع و شناخت رابطه زمان-هزینه
-
برنامه ریزی و تخصیص منابع
-
بررسی رابطه زمان-هزینه
-
تاریخ گذاری پروژه
5
ـ تهیه برنامه نهایی و اجرایی پروژه
-
صدور مجوز برای شروع پروژه
-
تهیه برنامه نهایی و اجرایی پروژه
-
تأمین منابع اجرایی پروژه
6
ـ اجرای پروژه
-
هدایت و اجرای پروژه
7
ـ ارزشیابی و نظارت پروژه
-
ارزشیابی پیشرفت اجرای فعالیت ها
-
ارزشیابی هزینه های اجرایی
-
مقایسه نتایج بدست آمده با پیش بینی ها
-
بهنگام كردن پروژه
-
تهیه گزارش های مدیریتی
8
ـ تصمیم گیری مدیریت
-
ارزشیابی پیشنهادها
-
تصمیم گیری مدیریت و اعمال واكنش های مناسب و مقتضی

 

 




[ سه شنبه 17 بهمن 1391 ] [ 12:41 ب.ظ ] [ محمد علی محمدی ]
.: Weblog Themes By Weblog Skin :.

تعداد کل صفحات : 3 :: 1 2 3

درباره وبلاگ

كارشناس ارشد مهندسی كشاورزی ( گرایش توسعه روستایی ) از دانشگاه صنعتی اصفهان
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :